Сабақ жоспарлары

Тілегім

Қайғылы қыс қар, боранмен қорқытып,
Жанға рақат жайнаған жаз бітпесе,
Сылаңдаған алтын күнім тез өтіп,
Қайғы-мұңмен жас төгер шақ жетпесе.
Жасыл шешек, қызарған гүл солмаса
Қаны қашып, көркі бітіп, қуарып,
Періштедей жас қыз қатын болмаса,
Алмадайын қызыл беті суалып.
Алмаспаса, өзгермесе бұл дүние,
Жақсы-жаман тұрса өзінің қалпында!
Бірақ білген, солай қылған Тәңірі ие,
Мен де көндім, басымды идім алдында.
Берсін атам, малға сатпай, теңіме,
Маған жолдас ол мал болмас, ер болар!
Құр қызықсаң ата заты, тегіне,
Кезің нұры балаң өмірі шер болар.
Мейірімді Ием, таза, нәзік әйелді
Қара жүрек қазаққа неге жараттың?
Аһ, зар қылды, құлағына кім ілді?
Сорлыларды жауыздарға қараттың!..

Администратор 2019-10-23

Жаңғырық немесе Ақсақ Темір қалай басталды

Әр мұзбалақ өз әнін айта келер,
Айта білу ежелден байтақ өнер.
Тауға шығып ән салсаң
(О, керемет!)
Жаңғырық боп дауысың қайта келер.
Жауап беріп жататын сан қылыққа,
Бір заңдылық жатыр сол жаңғырықта.
Иә, оған күмән жоқ, сондықтан да
Басымды ием сол ұлы заңдылыққа.

I
Масаң - мадар көңілі тасып елтіп,
Нөкері мен тазысын қасына ертіп.
Тінти қарап мұнартқан Сұңқар тауға
Келе жатты Жұдай хан түлкі аулауға.
Көз ұшында атты әйел ербелеңдеп.
Кесіп өтті хан жолын көлденеңдеп.
Лезде ханның от шашып түлкі көзі
Қаһарланды:
- Ұстаңдар!
Бұл кім өзі?
Қанжығаға көкпарша бөктеріңдер,
Сөйтіп, менің алдыма ап келіңдер!
Алып келді.
Әйел тым ажарлы екен.
Ажарлы екен,
Ажары базарлы екен.
Шіркін, мұндай жары бар ер жігіттің
Шаттығының жалауы тозар ма екен?!
Қандай әсем қарақат бұла көзі
Әттең...
Әттең...
Жүкті екен бірақ өзі.
Тағдырына өкпелі сөзі бардай,
Нөкерлер тұр сұлудан көзін алмай:
Міне, нағыз өмірдің сәнді өрнегі".
Тек хан ғана әйелге мән бермеді.
- Күнәһар жан, періштем сен емессің,-
деп ақырды ол,
- Жолымды неге кестің?
Әйел
Не тілейсіз ұқпадым мына менен,
Байқағам жоқ.
Сондықтан кінәлі емен.
Қажып біттім,
Көп болды жолда келем,
Текті қыран ойнамас қарғаменен.
Халім мүшкіл.
Жүктімін көрмейсіз бе?
Ат үстінде ауырып зорға келем.
Жұдай хан
Байқағам жоқ дейсің, ә, дегелегім,
Көзіңді ойып тастасам не дер едің?
Әйел
Көз оятын, немене, салтыңыз ба,
Күш көрсетпес әлсізге хаса тарлан!
Жұдай хан
Жоқ, мен сені жазасыз босата алман.
Әйел
Дүниенің ластаған көкірегін
Дәніне ұқсас зұлымдық кекіренің.
Босатыңыз, өмірге ертең келер
Нәрестемнің атынан өтінемін.
Жұдай хан
Ешкім маған мұрындық бола алмайды,
Ал нәрестең жарық күн көре алмайды.
Әйел
Не деп тұрсыз, мұныңыз айуандық қой.
Жұдай хан
Айттым бітті,
Атқан оқ оралмайды.
Қаһарлы хан осылай кәрін септі,
Кәрін септі, жас гүлге өлім септі.
Аттан түсіп барды да қатуланып
Ішке теуіп құлатты келіншекті.
Қасіретке куә боп дала жатты,
Өз жолымен хан кетіп бара жатты.

ІІ
Біреулерді өр тағдыр өкпелетті,
Біреулердің мерейі көкке жетті.
Біреулерді заманы шетке тепті,
Содан бері он сегіз көктем өтті.
Мизам айы.
Көңілі тасып елтіп,
Нөкері мен тазысын қасына ертіп,
Оймен қарап сәлделі Сұңқар тауға
Келе жатты Жұдай хан түлкі аулауға.
Қаһар кеткен,
Әл кеткен таяғынан,
Хандығы да әзер тұр аяғынан.
Шашы ағарған,
Қартайған,
Ал өңгесі
Өзгермеген секілді баяғыдан.
Еске түсіп істері өткендегі
Ойы бір сәт шарықтап көкке өрледі.
Анау төбе зымырап қашқан жауды
Қуып жетіп тас-талқан еткен жері.
Анау белес өзіне қарсы шыққан
Туысқанын арбаға жеккен жері.
Мына бір сай тас табан етігімен
Жүкті әйелдің ішіне тепкен жері.
Сол шақ өзі күз бе еді, көктем бе еді?
Ал ана әйел бір керім өндір екен,
Қайтті екен ол?
Қиналмай өлді ме екен?
Көз аша алмай батар күн, атар таңға
Кеткен шығар, әрине, жаһаннамға.
Ханның әрбір қимылы зарлы бір ән,
Мұң сорғалап заразап жарлығынан.
Кісіге еткен зорлық пен зомбылықтың
Ләззат алып келіпті барлығынан...
Кенет алдан атты адам ербелеңдеп
Тұра қалды хан жолын көлденеңдеп.
Бұл кім өзі?
Бұл кімнің мұзбалағы?
Қарақшы ма жайлаған тұз даланы.
Хан нөкері қылышын суырғанша
Шыға келді тасадан жүз қаралы.
Бәрі тамам.
Енді қай айла қалды?
Қалың әскер хан қолын байлап алды
Байлап алып
Баяғы келіншекті
Азаптаған қан құйлы сайға апарды.
Міне, ғажап!
Топ жиде арасында
Қару-жарақ, салтанат бәрі осында.
Құрма кілем үстінде жігіт отыр
Он жеті мен он сегіз арасында.
Хан жігітке қадады түлкі көзін: -
Ұнамай тұр, әй бала, бұл мінезің.
Ұры итіндей бұқпайлап ен даланың
Кімді тәлкек етпексің сен, қарағым?
Танымасаң танып қой.
Осы өлкенің
Әміршісі Жұдай хан мен боламын.
Жігіт
Болсаң бопсың,
Мен емес паңданарың.
Кері бұрар тарихтың доңғалағын.
Бүгінгі ұры,
Ертеңгі күллі әлемнің
Әміршісі ұлы хан мен боламын.
Тірлігіңде желігің басылмаған
Хан едің сен,
Сол үшін асыл бағаң.
Жоғары шық, әзірге қонағымсың
Ет пісірім сәттен соң басыңды алам.
Солай, шалым, тосылма, жоғары шық,
Бақыт бүгін басыңнан барады ұшып.
Қайтпас сапар алдында әлденіп ал
Ұлы ханның қолынан шарап ішіп,
Тұрғандай - ақ қадірмен жанға санап
Жігіт күліп ұсынды ханға шарап.
Сосын кайта жалғады әңгімесін:
- Солай, шалым,
Сен қай бір мән білесің?
Алмас қылыш секілді халық деген.
Ұстайтындар аз оны парықпенен.
Жұмсай білу бір өнер,
Қайрай білу бір өнер,
Құрсай білу бір өнер.
Сол қолыңнан шығарсаң,
Өз басыңа тіленер.
Сен соны бір ұқпадың, милау шалым,
Ерте жетті сондықтан қирау шағың.
Ұсақ ләззат болды да бар арманың
Ат басынан алысты көре алмадың.
Ал мен сенен қу болам әлдеқайда
Төрт құбылам,
Төркінім толған айла.
Жүрегіңнің үрейлі дүрсілдерін
Тыңдап тұрмын.
Жараспас күрсінгенің,
Өз басыңды өзіңе сый етер ем,
Амал қанша
Жолымда тұрсың менің?!
Амал қанша...
Сен оған өкпелеме
Өмір ылғи адамға көктеме ме?
Мынау ұлы безеу бет паң даланың
Осал тұсын мен оңай аңғарамын.
Бірақ сендей хандардың көзін құртпай
Мен қалайша әлемге хан боламын.
Бақыт бүгін басыңнан барады ұшып,
Әлденіп ал, бейшара, шарап ішіп.
Қартайсаң да,
Желігің басылмаған
Хан едің сен.
Сол үшін асыл бағаң.
Сол үшін де өзіңді ардақ тұтып,
Алтын сапты қылышпен басыңды алам.
Жұдай хан
Бір дүлегей екенсің дінің мықты
Құтқармассың,
Сеземін...
Күнім бітті.
Құтқармассың
Ой, алла - ай, жап - жас болып,
Қайдан біліп алғансың зұлымдықты.
Жігіт
Жас болсам да тұзым көп татып көрген
Іздеп өтем өлгенше бақытты ерден.
Әйтсе де мен ең үлкен зұлымдықты
Анамның құрсағында жатып көргем,
Намысымның құзарын төркіндеген
Құпиям ол
Ешкімге шертілмеген.
Жә, жә, неден қорғалап тосылайын
Саған өлім,
Маған бақ - бас уайым.
Сәлден кейін өлесің,
Өліктен мен
Құпиямды несіне жасырайын.
Анам марқұм
Жан бопты сөзі ілікті
Тірлік мәнін бірлік деп сезініпті.
Маған жүкті кезінде жолаушылап,
Бір еріккен залымға кезігіпті.
Әлгі залым аңғартып сусын дара
Қан төгуді аңсапты құшырлана:
Ішке теуіп анамды өлтіріпті
Алдын кесіп өткені үшін ғана.
Кеудесінде игілік мақсат тұнып,
Бұлақ ағып жатыпты сақ-сақ күліп.
Мен жатыппын іңгәлап, өмір тілеп,
Өлі анамнан аяғым ақсақ туып.
Бағың жанса бас құрар амал-айла,
(Әйтсе де адам оны әр кез бағалай ма)
Содан мені бір қойшы тауып алып
Сый орнына тартыпты
Тарағайға.
Ал Тарағай ежелден еркі мықты
Әйелім ұл туды деп желпініпті.
Жұртқа жайып жүрер деп құпиямды
Қойшы шалды бір түнде өлтіріпті.
Рас, әлі шытырман таңдар алда,
Бірақ менің қайғым зор аңдағанға.
Зұлымдықпен алысып аман қалып,
Зұлымдықпен көз аштым мен ғаламға.
Шақырғанмен қол бұлғап мақсат небір
Талайларды жазықсыз ақсатты өмір.
Мен де ақсадым анамнан тумай жатып
Содан қазір есімім Ақсақ Темір.
Жұдай ханның зәресі ұшып кетті,
У ішкендей денесі ысып, кепті.
Дірілдеген қолынан шарап толы
Сапар кесе еденге түсіп кетті.
Өмір өзі-ақ шығарды - ау масқарасын,
Суға алдырған сорлыдай баспанасын.
Есі кетіп,
Аңырып отырды да
Жұдырықтай бастады қасқа басын.
Уақыт соқты әр демін санаттырып
Бақыт одан қашқандай балақ түріп.
Сәлден кейін ең соңғы сөзін айтты,
Жас жігітке кіжіне қарап тұрып:
- Өкінем - ау,
Өкініш өрт емес пе.
Табиғатты кім айтқан сезімсіз деп.
Өзгеге еткен зорлығың ерте, кеш пе
Таппай қоймайды екен-ау өзіңді іздеп.
Іздеп тапты - ау,
Айтайын, ал дайындал,
Қорықпаймын жазаңның қандайынан.
Айтпас едім,
Бәрібір өлтіресің,
Айтсам сипай қоймайсың маңдайымнан.
Жата бермес шындық ит босағада,
Тура қара
Жүзіңді тасалама.
Бұдан аттай он жеті көктем бұрын
Мен өлтіргем анаңды осы арада...
Кірпияздау күйге орап жарқын шақты
Кенет қылыш жарқ етті алтын сапты.
Осынау бір қанды кез ғаламатты ішке тоқып,
Күрсініп дала жатты.
Күнбатысқа созылған терең саймен
Ханның басы домалап бара жатты.

Администратор 2019-10-23

Сағаттың шықылдағы емес ермек

Сағаттың шықылдағы емес ермек,

Ћәмиша өмір өтпек — ол білдірмек.

Бір минут бір кісінің өміріне ұқсас,

Өтті, өлді, тағдыр жоқ қайта келмек.

Сағаттың өзі — ұры шықылдаған,

Өмірді білдірмеген, күнде ұрлаған.

Тиянақ жоқ, тұрлау жоқ, келді, кетті,

Қайта айналмас, бұрылмас бұлдыр заман.

Өткен өмір белгісі — осы сыбдыр,

Көңілді күнде сындыр, әлде тындыр.

Ақыл анық байқаған қылығыңды,

Қу шыққансып қарасып босқа бұлдыр.

Күн жайылып ай болды, он екі ай — жыл,

Жыл жайылып, қартайтып қылғаны — бұл.

Сүйенген, сенген дәурен жалған болса,

Жалғаны жоқ бір тәңірім, кеңшілік қыл.


Администратор 2019-10-23

Баба Түркістан

Түркістаным, бабалардың қалғымайтын көзіндей,
Ардақтысың, қара күшке жеңілмеген сезімдей.
Сені танып білмегеннің даңқы биік жанбаған,
Олар ылғи тамырсыздық сырқатынан сорлаған.

Қайырмасы:
Фарабиден шуақ көрген,
Иассауиге қуат берген,
Күллі түрік әулетіне астана
Асыл қала, Ғасыр қала,
Жаны мәңгі жас қала -
Түркістаным - бабам,
Түркістаным - бабам,
Батанды бер маған.

Талай-талай өр кеудені ай қондырған төсіне,
Жоқтамады, қайсар тарих сақтамады есіне.
Сенің бағың - ғасырынан озып туған ұлдарың,
Сондықтан ғой, қалың елге мақтаныш боп тұрғаның.

Адамдығын аласартқан пенделердің бәрі де,
Жете алмайды сен ұсынған өнегенің мәніне.
Әрқашанда ізгілікке бұрып елдің санасын,
Сен тұра бер нұрландырып қазақтың кең даласын.

Администратор 2019-10-23

Сенбе жұртқа, тұрса да қанша мақтап

Сенбе жұртқа, тұрса да қанша мақтап,

Әуре етеді ішіне қулық сақтап.

Өзіңе сен өзіңді алып шығар

Еңбегің мен ақылың екі жақтап. 

Өзіңді сенгіштікпен әуре етпе,

Құмарпаз боп мақтанды қуып кетпе.

Жұртпен бірге өзіңді қоса алдасып,

Салпылдап сағым қуған бойыңа еп пе?

Қайғы келсе қарсы тұр, құлай берме,

Қызық келсе, қызықпа, оңғаққа ерме.

Жүрегіңе сүңгі де,түбін көзде,

Сонан тапқан-шын асыл тастай көрме.


Администратор 2019-10-23

Сен мені не етесің

Сен мені не етесің?

Мені тастап, 

Өнер бастап 

Жайыңа 

Және алдап, 

Арбап,

Өз бетіңмен сен кетесің. 

Неге әуре етесің? 

Қосылыспай, 

Басылыспай, 

Байыңа

Және жаттан 

Бай тап

Өмір бойы қор өтесің.

Ет жүрек өртенді,

От боп жанып,

Жалын шалып iшіме.

Иттей қормын,

Зармын,

Сен үздің ғой бұл желкемді. 

Кім білер ертеңді? 

Өлім айтпас,

Келсе қайтпас 

Кісіге. 

Бүгінгі күн 

Бармын,

Жолдас еттің сен бөтенді.

Ғашықтық — қиын жол.

Жетсең — жеттің,

Жетпей өттің,

Не болды?

Арманда өмір

Өтті,

Ойлар ма екен бір, мені сол? 

Салдырап аяқ-қол, 

Жетпей сертке, 

Ішім дертке 

Тез толды. 

Ажал уақыты 

Жетті,

Мен өлейін, сен сау-ақ бол.

Шын жүрек — бір жүрек,

Қайта толқып,

Жолдан қорқып

Айнымас,

Шегінісіп

Қайтпас,

Өлсе бір сөзбен, не керек? 

Білесің, сен зерек, 

Мен пәндеңе 

Болды деме, 

Кел, қарас. 

Ешкім сөгіс 

Айтпас,

Рақым қылсаң, кел ертерек!

Шын ғашық мен саған! 

Кейіп жүрсем, 

Сені көрсем, 

Ләм-мим деп 

Бір сөз айтар

Хал жоқ,

Еріп кетер бой сол заман. 

Ойыңды сен маған 

Бір бөлмедің, 

Тез келмедің 

Мені іздеп. 

Ішіңде ыстық 

Қан жоқ,

Тас бауыр жар, бол қош аман!

Жар, сенің көңлің тоқ, 

Ақ етіңді, 

Нұр бетіңді 

Меншікті 

Қылмаған соң

Алла,

Өзі сорлы етсе, амал жоқ. 

Сен аттың жөнсіз оқ, 

Тәңрі — қазы 

Тас таразы, 

Тентекті  

Қалма,

Серт бұзғанның, біл, орны—шоқ.

Администратор 2019-10-23

Жұбайлар жыры

Қуаныш пен бақыттан мүсіндеген,
Келбетіңнен сенімнің күшін көрем.
Сен сияқты мені ешкім еркелетіп,
Сен сияқты мені ешкім түсінбеген.

Қайырмасы:
Асыл жарым,
Жайнаған жасыл бағым.
Бағаласаң - бақытыңмын,
Сағынсаң - қасыңдамын.
Арманды дара қумаймыз.
Құстың қос қанатындаймыз.
Жүректе от жанып,
Тауларды бетке алып,
Бірге ұшып барамыз болашаққа.

Сен бар жерде керегем кең сияқты,
Кең сияқты, терезем тең сияқты.
Ешкім мені дәл сендей өкпелетіп,
Жұбата да алмаған сен сияқты.

Шаттығымның бастауын сенен көрдім,
Сенен көрсем қалайша төмендермін.
Енді, сәулем, бәрі де әділетсіз,
Бізді бақсыз, бақытсыз дегендердің

Администратор 2019-10-23

Соры қалың соққы жеген пышанамыз

Соры қалың соққы жеген пышанамыз

Қайтып суып, жалғаннан күсе аламыз.

Құр дәрімен атқанға өлмейді екен,

Өмірі мақтаншаққа нысанамыз.

Администратор 2019-10-23

Өмір - өзен

Біз екеуміз бәйшешектей ерте гүлдедік
Қол ұстасып бақыт жырын шертеміз дедік.
Қарсы жүріп үйренсек те қар мен жаңбырға,
Бірақ қарсы тұра алмадық асау тағдырға.

Қайырмасы:
Жылдар
Өмірдің өзенімен,
Ағады кезегімен.
Сенсің көңілі ашық,
Менің ғашық ғасырым.
Ертеде де, кеште,
Тұрасың сен есте,
Мен өшсем де өшпе, асылым.

Алуан гүлдер шуақ шашты бүгін бақшаңда,
Қызғанбаймын, басқа ошақтың отын жақсаң да.
Өмір мынау, бақ пен қайғы күнде жарысқан
Ақ тілекпен қол бұлғайсың әр кез алыстан.

Жалғыз аққу таудан асып қайтып барады,
Сағынышын әнге қосып айтып барады.
Сол ерке құс мұңын жалғап ерте көктемге
Мені есіңе ал, ауылыңнан ұшып өткенде.

Администратор 2019-10-23

Сүйсіне алмадым, сүймедім

Сүйсіне алмадым, сүймедім.

Сүйегім жасып, сор қалың.

Сүйісіп саған тимедім,

Бола алмадым сенің жарың.

Администратор 2019-10-23

Арал қасіреті

Кемелер жүздірген шағылтып желкенін айға,
Тау толқын төсіңде тербелген ерке күн қайда?
Қайда сол дәуренің тағдырдан күш-қуат сезген,
Шағала көктемнің дүркіреп ұшты ма көзден?

Қайырмасы:
Сенемін саған,
Тұрғанда аман
Адамдық күші, ой күші.
Аралым менің,
Жанарым менің,
Халқымның ұлы қайғысы.

Бұл өлке қалайша болады азап түнегі,
Ежелгі мұң-зарың аз ба еді, қазақтың елі?
Қайтемін, Аралым, бүгінде қалды сүлдерің,
Төзімі еліне ұқсаған көнбісім менің.

Аралым, күн туды басыңа дүрбелең - керең,
Кім ұқпақ, шалды, анау өзіңмен бірге өлем деген.
Безбүйрек ғасырың қағады қанатын үнсіз,
Бір жылда екі ұлын жоғалтқан ана тұр тілсіз.

Администратор 2019-10-23

Сұм дүние тонап жатыр, ісің бар ма?

Сұм дүние тонап жатыр, ісің бар ма?

Баяғы күш, баяғы түсің бар ма?

Алды үміт, арты өкініш алдамшы өмір.

Желікпен жерге тықпас кісің бар ма?!

Дәмі қайтпас, бұзылмас тәтті бар ма?

Бір бес күннің орны жоқ аптығарға.

Қай қызығы татиды қу өмірдің.

Татуды араз, жақынды жат қыларға?

Ет жүрексіз ерніңнің айтпа сөзін,

Тіл үйренген нәпсінің қу мінезін.

Тілде сүйек, ерінде жиек бар ма?

Шымылдық боп көрсетпес шынның жүзін.

Администратор 2019-10-23

Айналайын

Өзің едің тірегім де,
Жыр боп тұндың жүрегімде.
Мені сендей түсінетін
Кім бар екен бұл өмірде?!
Күн туса да толқымалы,
Толқымалы, шалқымалы.
Сен ешқашан өзгертпедің
Пікіріңді мен туралы.
Әнін әнге жалғасын деп,
Келеді арман алға сүйреп.
Менің кемем өрге жүзсе,
Сен қуандың алғаш рет.
Астына алып қанатыңның,
Нұрын шаштың жан отыңның.
Мен мұңайған кезеңдерде
Қасымда ылғи сен отырдың.
Саған мәңгі борыштармын,
Көңіліме қоныстандың.
Азаматтық ажарыңа
Мақтау айтсам, намыстандың.
Жарқын құшақ жайған, айым,
Сеніміңе сай болайын.
Мен деп соққан жүрегіңнің
Дүрсілінен айналайын.

Администратор 2019-10-23

Сәулең болса кеудеңде

Сәулең болса кеудеңде,

Мына сөзге көңлің бөл.

Егер сәулең болмаса, 

Мейлің тіріл, мейлің өл. 

Танымассың, көрмессің, 

Қаптаған соң көзді шел. 

Имамсыздық намазда — 

Қызылбастың салған жол. 

Көп шуылдық не табар, 

Билемесе бір кемел?

Берекелі болса ел — 

Жағасы жайлау ол бір көл. 

Жапырағы жайқалып, 

Бұлғақтайды соқса жел. 

Жан-жағынан күркіреп 

Құйып жатса аққан сел, 

Оның малы өзгеден 

Өзгеше боп өсер тел. 

Берекесі кеткен ел — 

Суы ашыған батпақ көл. 

Құс қаңқылдап, жағалап,

Сулай алмас жазғы төл.

Оның суын ішкен мал 

Тышқақ тиіп, аспас бел. 

Көл деп оны кім жайлар, 

Суы құрсын, ол — бір шөл.

Единица —жақсысы

Ерген елі бейне нөл.

Единица нөлсіз-ақ

Өз басындық болар сол.

Единица кеткенде,

Не болады өңкей нөл?

Берекеңді қашырма,

Ел тыныш болса, жақсы сол.

Рас сөзге таласып,

Ақжем болма, жаным, кел!

Администратор 2019-10-23

Тайға міндік

Тайға міндік,

Тойға шаптыќ,

Жаќсы киім киініп.

Үкі таќтыќ,

Күлкі баќтыќ,

Жоќ немеге сүйініп

Күйкентай күтті,

Ќұс етті,

Не бітті?

Атамыз бар,

Молдамыз бар,

Айтќанына көнбедік.

Арт жағында

Біз соған зар

Боламыз деп білмедік.

Ұрланып ќаштыќ.

Жолғастыќ,

Шуластыќ.

Жазу жаздыќ,

Хат таныдыќ,

Болдыќ азат молдадан

Шала оќудан

Не жарыдыќ,

Ќалғаннан соң ќұр надан?

Бағасыз жастыќ—

Бозбастыќ,

Адастыќ.

Бозбалалыќ —

Ќыз ќарадыќ,

Ќалжың, әзіл сөйлестік.

Ат жараттыќ,

Сән тараттыќ,

Әуейлік күйлестік.

Көңілге келер,

Кім жолар,

Кім көнер?

Ќайын бардыќ,

Ќатын алдыќ,

Енші тиді азғана.

Шаруа атандыќ,

Енді ойландыќ,

Ќала берді бозбала.

Бұрынғы ќайда?

Ойбайла —

Не пайда?

Администратор 2019-10-23

Талай сөз бұдан бұрын көп айтқамын

Талай сөз бұдан бұрын көп айтқамын

Түбін ойлап, уайым жеп айтқамын.

Ақылдылар арланып ұялған соң,

Ойланып түзеле ме деп айтқамын.

Қазақтың өзге жұрттан сөзі ұзын,

Бірінен бірі шапшаң ұқпас сөзін.

Көздің жасы, жүректің қаныменен

Ерітуге болмайды іште мұзын. 

Жұртым-ай, шалқақтамай сөзге түсін,

Ойланшы, сыртын қойып, сөздің ішін.

Ыржаңдамай тыңдасаң нең кетеді,

Шығарған сөз емес қой әңгіме үшін.

Адасып алаңдама жол таба алмай,

Берірек түзу жолға шық қамалмай.

Не ғылым жоқ, немесе еңбек те жоқ,

Ең болмаса кеттің ғой мал баға алмай.

Администратор 2019-10-23

Гүлдәурен

Асау өмір арнасында,
Шалқып сәби сезімменен.
Он жыл мектеп партасында,
Бірге отырдым өзіңменен.

Қайырмасы:
Сездіруге батпадым да,
Бала махаббатымды,
Терезенің жақтауына
Ойып жаздым атыңды.
Елес беріп келешегің,
Қимасыңа баладың ба.
Қоштасарда неге сенің,
Жас толқыды жанарыңда.

Администратор 2019-10-23

Тоты құс түсті көбелек

Тоты құс түсті көбелек

Жаз сайларда гулемек.

Бәйшешек солмақ, күйремек,

Көбелек өлмек сиремек. 

Адамзатқа не керек:

Сүймек, сезбек, кейімек,

Харакет қылмақ, жүгірмек,

Ақылмен ойлап сөйлемек.

Әркімді заман сүйремек,

Заманды қай жан билемек?

Заманға жаман күйлемек,

Замана оны илемек.

Администратор 2019-10-23

Биге неге шақырмадың?

Бірінші рет сені тойда көріп ем,
Күлімсіреп маған сәлем беріп ең.
Неге екенін мен өзім де білмеймін,
Орын алдың жүрегімнің төрінен, сәулетай.
Үміт оты тұрды жанып көзіңде,
Берілдің бе бір ұялшақ сезімге.
Биге неге шақырмадың, аяулым,
Өзіңменен тойда болған кезімде, сәулетай.
Тым ұялшақ екенсің ғой сен мүлде,
Тұрдың үнсіз маған жақын келдің де.
Мүмкін сенің мен шығармын арманың,
Олай болса, үмітіңді сөндірме, сәулетай

Администратор 2019-10-23

Алматыдан аттанарда

Әні автордікі

Өтті зырлап, заулап балғын күн, өтті жылдар ағылып,
Кеттің, жаным, асау тағдырдың тізгініне бағынып.
Қимасым боп неге қалмадың, неге алмадың ойыңа,
Әйтеуір сен асыл арманым, шақырмадың тойыңа.
Оған жаным, өкпелемеймін, кінәм да жоқ артатын,
Махаббатты жырға бөлеймін, бізді ілгері тартатын.
Арманыңның гүлін аңсаумен, сағынудан шаршама,
Тілектеспін саған, жан сәулем, жолың басқа болса да.
Алматы тұр жайып құшағын, әсем қала бұл қала,
Ертең сенен алыс ұшамын, қарамашы мұңдана.
Сырттай жалғап арман тілегін саулығымды сұраған,
Бұл қалада бар деп білемін, маған сенген бір адам.

Администратор 2019-10-23

Туғызған ата, ана жоқ

Туғызған ата, ана жоқ

Туғызарлық бала жоқ.

Туысқан-туған, құрбылас,

Қызығымен және жоқ.

Толайын десе шара жоқ,

Толықсып жүрер шама жоқ.

Ұйқы мен астан дәм кетіп,

Сақалда, шашта қара жоқ.

Байбайшыл тартып, баға жоқ,

Жастарға жаппас жала жоқ.

Жат қораны күзеткен

Қартаң шалда сана жоқ.

Администратор 2019-10-23

Жайықпен жүздескенде

Сәлем, ұлы Жайығым!
Толқынына кім салмады қайығын.
Кім шертпеді саған келіп шаттығын,
Кім жумады саған келіп айыбын.
Ғұмырында қозғалыстан таңбадың,
Заманалар қанатында самғадың,
Ғасырлар мен ғасырларды жалғадың,
Айтшы маған, бар ма сенің арманың?
Қуат-күші сендегі ұлы дарынның
Орталанса қайтер еді, Нарын құм?
Жадыратып сен ашпасаң қабағын,
Халі қалай болар еді даланың?
Сен айнысаң мінезіңнен дағдылы,
Қалай болмақ қарт Каспийдің тағдыры?
Жұрт көп еді атақ-даңқтан үмітті,
Оның көбін қатал тарих ұмытты.
Туған Отан мәңгі ұмытсын мені де,
Сендей өзен бола алмасам еліме!

***

Байқаймысың,
Байқаймысың
Мына ғажап тамашаны:
Бір адамға байланысты бір адамның болашағы.
Байыппенен көз жіберсең асау жылдар өрісіне,
Бір адамға байланысты бір адамның жеңісі де.
Бұл замани қағиданың мүмкін бе екен көнермегі.
Қозы Көрпеш аман тұрса.
Баян сұлу өлер ме еді?
Исатайды жеңбесе жау,
Махамбетті жеңер ме еді,
Қайран ақын тағдырының соққысына көнер ме еді?
Қайран ақын — сұңқар қиял, наркескен ой, батыл арман,
Исатайдан айрылғанда жер бауырлап жатып алған.
Бұдан асқан қайғылы түн қонған емес басына оның,
Досы барда алшысынан тұрушы еді асығы оның.
О, сұмдық-ай,
Жаулық сезім парасатты паналапты,
Исатайдың өлімімен Махамбетті жаралапты...
Қадірлім-ау,
Көз жіберші асау жылдар өрісіне,
Бір адамға байланысты бір адамның жеңісі де.
Кейде мені мұқатпақ боп жаулар сені жамандайды,
Ал егер сен жамандалсаң, бұл, әрине, маған қайғы.
Басымызға шиыр-шиыр күн туғанда құстаналы,
Кейде мені жеңу үшін жаулар саған күш салады.
Тайғақ, өмір жолдарында сүрінгенде тірек алар,
Сүйенішім сен екенін айтпастан-ақ біледі олар.
Әлемнің бар ажарынан бізге достық сымбаттылау,
Мен жадырап жүрсін десең, сен мықты бол, қымбаттым-ау

Администратор 2019-10-23

Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да

Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да,

Оған да үкі, тұмар тағылса да.

Қыжыртпай мені сырттан жүре алмайды,

Кім желігіп, қай шеттен қағынса да.

Күшік ит бөрі ала ма жабылса да?

Тәңірі сақтар, табандап тап ұрса да

Арсыз адам, арсаңдап, арсылдайды.

Әржерде-ақ керегеге таңылса да.

Құтырды көпті қойып азғанасы,

Арызшы орыс — олардың олжаласы.

Бірде оны жарылқап, бірде мұны,

Қуды ұнатты-ау, Семейдің бұл қаласы

Администратор 2019-10-23

Жалын

Өтудесің,
өтесің замандарым,
Құпиям көп ұқпаған, түсінбеген.
Әкем менің жек көрген адамдарын
"Жалыны жоқ сорлы" деп мүсіркеген.
Алдан іңкәр үміттің жолын көрем,
Жолын көрем,
Жанымнан жалын көрем.
Мүсіркетпе тағдырым мені ешкімге,
Мүсіркеген адамның қолында өлем.
Ғасырына он берген,
Ерлер аз бап шапағатын ел көрген,
Жас шағында-ақ заманының заңғар ойын меңгерген.
Керісінше, сақал-шашын күнге ағартқан қарттар бар,
Жасы жүзге келгенмен.
Даңқы шырқау ел рухын айқындайтын деңгейдің,
Жас кезінде жалыны жоқ жігіттің,
Жас кезінде дарыны жоқ жігіттің
Ертең ерлік жасарына сенбеймін.
Иә, жастық тақ бола алмайды ешқашанда жарлы ұғым,
Аяу керек
Жастық отын ерте өшіріп алғандардың барлығын!

Администратор 2019-10-23

Тәңірбердіге

Байсып, паңсып,

Көрінгенге бәлсіп,

Өзі ғана келгендей,

Дүниеге жансып.

Маң-маң басып,

Мен-мендігі асып,

Мал бітті деп, көңілі

Көтеріліп тасып.

Бай-бай десе мастанып,

Мың теңгесін жастанып,

Ешкім тимей өзіне,

Ағайынға қастанып.

Өз тамағым тоқ деп,

Басымда қайғы жоқ деп,

Жақыны аттан жығылса,

Жаны ашымай “шоқ” деп.

Бай-еке десе, елігіп,

Қайырсыз малға желігіп,

Кеудесінен буынып,

Пыс-пыс етіп демігіп.

Өтірік жала жабады,

Біреуге көр қазады.

Отырғанда үйінде,

Ылдидың төрін алады.

Өтірік, өсек, дау десе,

Бәйге атындай шабады.

Қолыңнан келер түк те жоқ,

Осының маған болды кек.

Администратор 2019-10-23