Сабақ жоспарлары

Жапырағы қуарған ескі үмітпен

Жапырағы қуарған ескі үмітпен

Қиял қып өмір сүріп, бос жүріппін.

Жыбыр қағып, көңілді тыншытпайды,

Қашанғы өтіп кеткен бұлдыр көп күн.

Ой, дәурен өмір емес, бір көрген тус,

Ойға тойма, қызықты қиялдан күс.

Қарашы, өз бойыңа түгел ме екен,

Ыстық жүрек, өң-шырай, қуат пен күш?

Төңкеріліп құбылған, жұрт— бір сағым,

Шынға шыңдап, қоса алмас ынтымағын.

Көптің аузын күзетсең, күн көрмейсің,

Өзіңді өзің күзет, кел, шырағым!

Администратор 2019-10-23

Жастықтың оты, қайдасың

Жастықтың оты, қайдасың,

Жүректі түртіп қозғамай? 

Ғылымның біліп пайдасын, 

Дүниенің көркін болжамай?

Адамның тауып айласын, 

Кісілікті ойламай. 

Қаруын көңіл сайласын, 

Қолға ол түспес бойламай.

Махаббат, қызық кім көрер, 

Оның да дәмін татпаса? 

Біржола басты кім берер, 

Жаныңа қайғы батпаса.

Аямай жанын дос ерер, 

Жолдастықты ақтаса. 

Алдыңа айдап кім келер, 

Ерінбей жүріп бақпаса.

Мал бақпақтық шаруа боп, 

Адал тауып асықпай.  

Құр айғаймен әуре боп, 

Өнердің жайын баса ұқпай.

Ендi ненi iстеймiз, 

Бәрiнен де бос қалдық? 

"Ауызға келiп түс" деймiз, 

Қылып жүрiп құр салдық!

Администратор 2019-10-23

Жасымда ғылым бар деп ескермедім

Жасымда ғылым бар деп ескермедім,

Пайдасын көре тұра тексермедім.

Ержеткен соң түспеді уысыма, 

Қолымды мезгілінен кеш сермедім. 

Бұл махрұм қалмағыма кім жазалы, 

Қолымды дәп сермесем, өстер ме едім? 

Адамның бір қызығы бала деген, 

Баланы оқытуды жек көрмедім. 

Баламды медресеге біл деп бердім, 

Қызмет қылсын, шен алсын деп бермедім, 

Өзім де басқа шауып, төске өрледім, 

Қазаққа қара сөзге дес бермедім. 

Еңбегіңді білерлік еш адам жоқ, 

Түбінде тыныш жүргенді теріс көрмедім.

 


Администратор 2019-10-23

Жас өспірім замандас қапа қылды

Жас өспірім замандас қапа қылды,

Сабыр, ар жоқ, аял жоқ, ілді-жұлды.

Тұрлау қылып ешнәрсе басқара алмай,

Сенімі жоқ серменде өңкей жынды.

Жамандық, жақсылық пен — оған бір бәс,

Дін ісін, құдай ісін айыра алмас.

Арын сатып, ант ұрып іздегені —

Бір семіз ат, аяғы бір табақ ас.

Тұрлаусыздың қолынан не келеді?

Ынтасыз қайтіп өнер үйренеді?

Еңбегі жоқ, еппенен мал табам деп,

Сендіре алмай, сене алмай, сенделеді.

Онда оны алдайды, мұнда мұны,

Жанын берсе табылмас сөздің шыны.

Алты жақсы, жүз жылқы болған басы

Бір семіз ат болады оның құны.


Администратор 2019-10-23

Жақсылық ұзақ тұрмайды

Жаќсылыќ ұзаќ тұрмайды.

Жамандыќ, әркез тозбайды.

Үміттің аты елеріп,

Ќос тізгінді созбайды.

Ќос тепкіні салсаң да,

Уайымнан озбайды.

Бір ќайғыны ойласаң,

Жүз ќайғыны ќозғайды,

Жер ќорығыш желгек шал

Желіп жүріп боздайды.

Ќұрсаған бұлт ашылмай,

Аспанның жүзі көгермес.

Үрпейген жүрек басылмай,

Талапты көңіл елермес.

Шырайды ќайғы жасырмай,

Күлкінің ерні кезермес.

Шыдасаң есті ќашырмай,

Ќұлдатып, ќор ќып жібермес.

Кез келсе ќайғы ќат-ќабат,

Ќаңғыртпай ќоймас адамды.

Ќасиетсіз туған— ол да жат,

Күңкілдеп берер сазаңды.

Бәрінен де сол ќымбат,

Ќайтерсің өңкей наданды.

Сыпыра батыр сұм ќұрбәт

Маќтанмен алды мазамды.


Администратор 2019-10-23

Желсіз түнде жарық ай

Желсіз түнде жарық ай,

Сәулесі суда дірілдеп. 

Ауылдың, жаны — терең сай, 

Тасыған өзен күрілдеп.

Қалың ағаш жапырағы 

Сыбырласып өзді-өзі. 

Көрінбей жердің топырағы, 

Құлпырған жасыл жер жүзі.

Тау жаңғырығып, ән қосып 

Үрген ит пен айтаққа. 

Келмеп пе едің жол тосып 

Жолығуға аулаққа?

Таймаңдамай тамылжып, 

Бір суынып, бір ысып, 

Дем ала алмай дамыл қып, 

Елең қағып, бос шошып.

Сөз айта алмай бөгелiп 

Дүрсіл қағып жүрегі, 

Тұрмап па еді сүйеніп, 

Тамаққа кіріп иегі.

Администратор 2019-10-23

ИНТЕРНАТЫМ — МЕКТЕБІМ

Оқимын ордамда, 
Интернат — мектебім. 
Азамат болғанша,
Аларым көп менің.

Аяулы мекенім,
Оқимын, жетемін.
Туған жер, кей-кейде, 
Сағынып кетемін.

Администратор 2019-10-23

МЕКТЕБІМЕ

Мектебім — айтар әнім, 
Сан рет қайталадым. 
Өзіңнен алғанымды 
Өзіңе қайтарамын.

Мектебім, қия алмаймын, 
Көп нәрсе қиялдаймын... 
Мәңгілік оқушың боп, 
Қалуға ұялмаймын.

Администратор 2019-10-23

Жылуы жоқ бойының

Жылуы жоқ бойының,

Жылмиғаны неткені?

Құбылуы ойының—

Кетпей құйтың еткені.

Мұңды, жылмаң пішінін

Кезек киіп, ел жиып

Болыс болса, түсінің,

Түксігін салар тырсиып.

Бір көрмеге тәп-тәтті

Қазаны мен қалбаңы.

Дөң айналмай ант атты,

Бүксіп, бықсып ар жағы.

Сенен аяр түгі жоқ,

Бүгін сыйлас көрініп.

Бүгін жалын, ертең шоқ,

Сөзі мен өзі бөлініп.

Әлі үміт, әлі серт,

Жын сықылды бұзылып.

Қулық емес, бұл бір дерт,

Тұрлауы жоқ құбылып.

Администратор 2019-10-23

БІЗДІҢ ҒАНИ

Жаңа заман басталды, 
Жалындаған жастарды 
Әділдіктің ісі үшін 
Ғани аға бастады.

Жайдары жаз, жаны игі 
Біздің ағай Ғаниды,
Жас ұландар бүгін де, 
Жетекші деп таниды.

Администратор 2019-10-23

Жігіт сөзі (Айттым сәлем, қаламқас)

Айттым сәлем, қалам қас,

Саған құрбан мал мен бас. 

Сағынғаннан сені ойлап, 

Келер көзге ыстық жас.

Сенен артық жан тумас, 

Туса туар — артылмас. 

Бір өзіңнен басқаға 

Ынтықтығым айтылмас.

Асыл адам айнымас, 

Бір бетінен қайрылмас. 

Көрмесем де, көрсем де, 

Көңлім сенен айрылмас.

Көзім жатқа қарамас, 

Жат та маған жарамас. 

Тар төсекте төсіңді 

Иiскер ме едім жалаңаш?

Иығымда сіздің шаш, 

Айқаласып тай-талас, 

Ләззет алсақ болмай ма, 

Көз жұмулы, көңіл мас?

 

Сізде сымбат, бізде ыхлас, 

Осы сөзім бәрі рас. 

Сіздей жардың жалғанда 

Қызығына жан тоймас.

Етің, етке тигенде, 

Демің, тиіп сүйгенде,

Тән шымырлап, бой ерiп, 

Ішім оттай күйгенде.

Жүрек балқып игенде,

Ішкі сырды түйгенде, 

Іздеп табар сұңқармын, 

Жарастықты шүйгенде.

Қылығыңда жоқ оғат, 

Қарап тойман жүз қабат, 

Ыстық тартып барасың

Бір сағаттан бір сағат.

Сіз — қырғауыл жез қанат, 

Аш бетіңді, бер қарат, 

Жақындай бер жуықтап, 

Тамағыңнан аймалат!

Администратор 2019-10-23

ӨЛЕҢ ДЕГЕН ТУМАЙДЫ ЖАЙШЫЛЫҚТА

Өлең деген тумайды жайшылықта, 
Өлең деген тулайды қайшылықта.
Ақын болсаң жарқыным, алысқа аттан 
Күнделікті тірлікке бой суытпа.

Айшылық жол... Шөлдейсің, зарығасың,
Армандайсың, аңсайсың, сағынасың. 
Жол азабын көресің, көресің де 
Ашынасың, біресе бағынасың.

Администратор 2019-10-23

СӘБИ БОЛҒЫМ КЕЛЕДІ

..Құс та болғым келмейді! Қанатым бар,
Қанатым бар күмістен жаратылған. 
Сәби болғым келеді, сәби болғым, 
Мына өмірден хабарсыз, жаңа туған.

От та болғым келмейді! Жылуым бар,
Жылуым бар, керек пе жылыныңдар. 
Әлди болғым келеді, әлди болғым – 
Күн сәулесі ойнақтап тұлымында, 
Отыратын анасы кұлынымдап.

Администратор 2019-10-23

Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат

Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат,

Екі түрлі нәрсе ғой сыр мен сымбат. 

Арзан, жалған күлмейтін, шын күлерлік 

Ер табылса, жарайды қылса сұхбат.

Кейбіреу тыңдар үйден шыққанынша, 

Кейбіреу қояр құлақ ұққанынша. 

Сөз мәнісін білерлік кейбіреу бар, 

Абайлар әрбір сөзді өз халынша.

Шын көңілмен сүйсе екен, кімді сүйсе, 

Бір сөзімен тұрса екен, жанса-күйсе. 

Қырмызы, қызыл жібек бозбалалар 

Оңғақ бұлдай былғайды, бір дым тисе.

Керек іс бозбалаға — талаптылық, 

Әртүрлі өнер, мінез, жақсы қылық. 

Кейбір жігіт жүреді мақтан көйлеп, 

Сыртқа пысық келеді, көзге сынық.

Кемді күн қызық дәурен тату өткіз, 

Жетпесе, біріңдікін бірің жеткіз! 

Күншіліксіз тату бол шын көңілмен, 

Қиянатшыл болмақты естен кеткіз!

Бір жерде бірге жүрсең басың қосып,

Біріңнің бірің сөйле сөзің тосып.

Біріңді бірің ғиззәт*, құрмет етіс,

Тұрғандай бейне қорқып, жаның шошып. 

Жолдастық, сұхбаттастық — бір үлкен іс,

Оның қадiрін жетесіз адам білмес.

Сүйікті ер білген сырын сыртқа жаймас,

Артыңнан бір ауыз сөз айтып күлмес. 

Күйлеме жігітпін деп үнемі ойнас,

Салынсаң, салдуарлық қадір қоймас.

Ер жігіт таңдап тауып, еппен жүрсін,

Төбетке өлекшіннің* бәрі бір бас. 

Біреуді көркі бар деп жақсы көрме,

Лапылдақ көрсе қызар нәпсіге ерме!

Әйел жақсы болмайды көркіменен,

Мінезіне көз жетпей, көңіл берме! 

Көп жүрмес, жеңсікқойлық тез-ақ тозар,

Жаңғырар жеңсік құмар жатқа қозар.

Күнде көрген бір беттен көңіл қайтып,

Қылт еткізбес қылықты, тамыршы озар. 

Толқынын жүрегіңнің хаттай таныр,

Бүлк еткізбес қалайша соқса тамыр.

Жар көңiліне бір жанын пида қылып,

Білместігің бар болса, қылар сабыр. 

Шу дегенде көрінер сұлу артық,

Көбі көпшіл келеді ондай қаншық.

Бетім барда, бетіме кім шыдар деп,

Кімі паңдау келеді, кімі тантық. 

Ақыл керек, іс керек, мінез керек, 

Ер ұялар іс қылмас, болса зерек. 

Салақ, олақ, ойнасшы, керім-кербез, 

Жыртаң-тыртаң қызылдан шығады ерек.

Қатының сені сүйсе, сен де оны сүй, 

Қоржаң суық келеді кей сасық ми. 

Ері ақылды, қатыны мінезді боп, 

Тату болса, райыс* үстіндегі үй.

Жоқ, болса қатыныңның жат өсегі,  

Болмаса мінезінің еш кесегі, 

Майысқан бейне гүлдей, толықсыған, 

Кем емес алтын тақтан жар төсегі.

Жасаулы деп, малды деп байдан алма, 

Кедей қызы арзан деп құмарланба. 

Ары бар, ақылы бар, ұяты бар 

Ата-ананың қызынан ғапыл қалма.

Үйіңе тату құрбың келсе кіріп, 

Сазданба сен қабақпен имендіріп. 

Ері сүйген кісіні ол да сүйіп, 

Қызмет қылсын көңілі таза жүріп.

Құрбыңның тәуір болсын өз мінезі, 

Абыройлы қалжыңмен келсін сөзі. 

Сен оған мойын бұрып сөз айтқанда, 

Қатыныңда болмасын оның көзі.

Кей құрбы бүгін тату, ертең бату, 

Тілеуі, жақындығы — бәрі сату. 

Көкірегінде қаяу жоқ, қиянат жоқ, 

Қажымас, қайта айнымас қайран тату!

Пайда деп, мал деп туар ендігі жас, 

Еңбекпен терін сатып түзден жимас. 

Меліш* сауда сықылды күлкі сатып, 

Алса қоймас, араны тағы тоймас.

Асық ұтыс сықылды алыс-беріс — 

Тірі жанның қылғаны бүгін тегіс:

Бірі көйтке* таласып, бірі арам қып,

Төбелескен, дауласқан жанжал-керіс. 

Жас бала әуел тату бола қалар,

Ата-анадан жақын боп, ертіп алар. 

Бірін бірі құшақтап шуылдасып, 

Ойын тарқар кезінде ұрыс салар.

Біреуі жылап барса үйге таман, 

Ата-анасы бұрқылдар онан жаман. 

Татулығы құрысын ойыны мен, 

Дәл соларға ұқсайды мына заман.

Жаман тату қазады өзіңе ор, 

Оған сенсең, бір күні боларсың қор. 

Ары бар, ұяты бар үлкенге сен, 

Өзі зордың болады ығы да зор.

Қазақтың қайсысының бар санасы? 

Қылт етерде дап-дайын бір жаласы. 

Пысықтықтың белгісі — арыз беру,

Жоқ тұрса бес бересі, алты аласы

Администратор 2019-10-23

МЕН-ДАҒЫ ӨЛЕҢ ЖАЗБАЙМЫН

Мен-дағы өлең жазбаймын ермек үшін, 
Ермек үшін, немесе өлмеу үшін.
Жазсам, жазам жырды мен, жасырмаймын, 
Жаралы жүректерді емдеу үшін.

Ермек үшін белгілі жырламасым,
Ермек десе, ел мейлі тыңдамасын. 
Өтсем болды арқалап адамдардың 
Қуанышын, шаттығын, мұң-наласын

Администратор 2019-10-23

Жүрегім, нені сезесің

Жүрегім, нені сезесің,

Сенен басқа жан жоқ па?

Дүниені, көңілім, кезесің,

Тиянақ жоқ па, қой, тоқта! 

Сезгеніңді сездіріп,

Жете алмадың ортаққа.

Тірі жаннан бездіріп,

Апарасың қай жаққа?

Ортақтық, тыныштық достық, қой,

Оның қадірін кім білер?

Әркімге-ақ тілеу қостық қой,

Бәрі алдамшы саудагер.

Халықтың аты керек қой,

Я мақтауға, боқтауға.

Құбылға бәрі зерек қой,

Бәрі жайсыз тоқтауға.

Досты қайдан табарсың,

Кеңесерге адам жоқ.

Әрлі-берлі табарсың,

Жалғыздықтан жаман жоқ.

Ақыл айтсаң біреуге,

Ішің еріп, егіліп,

Ұялмас ақы тілеуге,

Бермесең қалар түңіліп.

Ақы беріп тыңдатқан -

Сөз көкейге қонар ма?

Құлағын сатқан тәңірі атқан

Оңдырар ма, оңар ма?

Күйесің, жүрек, күйесің,

Күйгеніңнен не пайда?

Дүниеде нені сүйесің

Өмір қайда, дос қайда?

Администратор 2019-10-23

ӘКЕМЕ

Сонымен құладың ба, тас қамалым, 
Қалмады күйініштен басқа амалым,
Зиратың аяқ асты болмасын деп, 
Бұзылған қорғанымнан тас қаладым.

Шынымен құладың ба, шым қорғаным,
Шынымен өртендің бе, нулы орманым.
Әке, сенің өміріңді жалғамасам, 
Құрып кетсін жер басып, ұл болғаным!

Администратор 2019-10-23

Жүрегім, ойбай соқпа енді

Жүрегім, ойбай соќпа енді!

Бола берме тым күлкі.

Көрмейсің бе, тоќта енді,

Кімге сенсең сол шикі.

“Жетім ќозы— тас бауыр,

Түңілер де отығар”.

Сорлы жүрек мұнша ауыр

Неге ќатты соќтығар?

Сенісерге жан таба алмай,

Сенделеді ит жүрек.

Тірілікте бір ќана алмай,

Бұл не деген тентірек?

Жоќ деп едің керегің,

Топ жиып ең бір бөлек.

Кезек келер демедің,

Ендігі керек ќай керек?

Администратор 2019-10-23

МЕН СЕНІ САҒЫНҒАНДА


Мен сені сағынғанда,
Қарамай жауындарға, дауылдарға. 
Қарсы қарап жүземін ағындарға, 
Кеудемде қимылдаған жаным барда.
Мен сені сағынғанда,
Бір минут та қақым жоқ дамылдарға.

Мен сені қызғанамын,
Қызғаныштан мұз шайнап,
Тұз жаладым.
Шаңқылдап алдымнан шық, Ана-қыран,
Алыстан келеді ұшып мұзбалағың.

Администратор 2019-10-23

АПЫРМАЙ, ТУҒАН ЖЕР-АЙ


Апырмай,
Туған жер-ай!
Теңдесер кім,
Бұл жерге сен болмасаң келмес едім. 
Кіндігімді байлаған қазығым-ай,
Сен болмасаң, бұл маңды көрмес едім.

Жат көзімен қарайды адамдарың, 
Жақын тартар құрбы да таба алмадым. 
Жас отаудың есігін ашып қалып, 
Айлам құрып, қайыра жаба алмадым...

Администратор 2019-10-23

АВТОГРАФ


Көрер едің,
Шаламын ба, отпын ба?
Білер едің,
Ақынмын ба, жоқпын ба?..
Кектендірген хан Жәңгір де жоқ мұнда, 
Кектенетін Махамбет те жоқ мұнда.

Түсінер ең,
Езбін бе, әлде ермін бе?
Байқар едің,
Артықпын ба, кеммін бе?..
Мен Спартак бола алмадым, не шара, 
Сенің өзің Цезарь болып көрдің бе?!

Администратор 2019-10-23

ЖАЛАҢ АЯҚ ҚЫЗ


Төпеп тұрған нөсерге карамай-ақ,
Бір қыз кетіп барады жалаң аяқ. 
Жалтыраған әдемі топылайын,
Кім біледі, жауыннан барады аяп.

Ойнақтаған далада қара көзім,
Еске түсіп кетті ме бала кезің?
Елең қылмай ешкімді барады өзі, 
Жалаң аяқ жүргендей дала кезіп, 
Еркін ұстап елігім барады өзін.

Администратор 2019-10-23

Жүрегім менің - қырық жамау

Жүрегім менің—қырық жамау,

Қиянатшыл дүниеден.

Қайтып аман қалсын сау,

Қайтқаннан соң әрнеден.

Өлді кейі, кейі — жау,

Кімді сүйсе бұл жүрек.

Кімі — қастық, кімі дау,

Сүйенерге жоқ тірек.

Кәрілік те тұр тақау,

Алдымызда айла жоқ.

Қайғысыздың бәрі — асау,

Бізге онан пайда жоқ. 

Қанжүректі қайғылы-ау,

Қайырыла кет сен маған.

Қасиетін ойлан-ау

Қам көңілдің тынбаған.


Администратор 2019-10-23

Жүректе қайрат болмаса

Жүректе қайрат болмаса

Ұйықтаған ойды кім-түртпек?

Ақылға сәуле қонбаса,

Қайуанша жүріп күнелтпек.

Аспаса ақыл қайраттан,

Тереңге бармас, үстірттер.

Қартыңның ойы шар тартқан,

Әдеті жеңіп күңгірттер.

Тән сүйгенін бермесе,

Жан шыдамас жаны ашып,

Бере берсең бер десе,

Үміт етер таласып.

Малда да бар жан мен тән,

Ақыл, сезім болмаса.

Тіршіліктің несі сән,

Тереңге бет қоймаса?

Атымды адам қойған соң,

Қайтіп надан болайын?

Халқым надан болған соң,

Қайда барып оңайын?!

Администратор 2019-10-23

НЕГЕ ЖЫЛАМАСЫН?!


Неге жыламасын?! Бәрісі де жылаған,
Жылай жүріп, жылай жүріп шыдаған. 
Түнек болып келе жатқан тажалға, 
Аттануда, аттануда тірі адам.

Жылап жатыр. Өбісуде еріндер,
Жыламаған жалғыз ғана кебір-жер. 
Жылап жатыр үйленбеген күйеулер, 
Жылап жатыр үйге енбеген келіндер.

Администратор 2019-10-23