Сабақ жоспарлары
doc

жоңғар шапқыншылығы

ашық сабақ жоспары

Куатжан Акимжанович 2017-04-06

doc

«Тарих шежіресі» тарихи танымдық сайыс

Сабақтың тақырыбы: «Тарих ғасырлар куәсі» тарихи танымдық сайыс

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың ҰБТ-ға дайындығын бақылау, тарих пәніне қызығушылығын арттыру.

Дамытушылық: а) тарихи деректер бойынша тапсырма жасай білу

дағдысына үйрену

ә) Оқу және жазу арқылы сын тұрғысынан

ойлауды дамыту

б)өз пікірін қорғай білу дағдыларына төселдіру

 

Тәрбиелік: а) бабалардың ерлік рухын сезіндіру арқылы

азаматтық тәрбие беру

ә)тарихты оқып,үйренуге және ұлттық намыс

қалыптастыру

б)ерлікке батырлыққа,Отанын сүюге,оған қызмет

етуге, Отанды қорғауға тәрбиелеу

Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгеру

Сабақтың түрі: ашық тәрбие сағаты

Көрнекілігі : Интерактивті тақта, слайдтар, нақыл сөздер

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру:

Гульмира Саттибекова 2017-04-09

doc

Тест - ҰБТ-ға дайындық!

ҰБТ-ға дайындық!

Адамзат тарихы дамуының ең алғашқы кезеңі

А) Қола дәуірі

В) Темір дәуірі.

С) Рулық тайпалық кезең.

D) Андронов кезеңі

Е) Тас дәуірі

Дұрыс жауап: E

Алғашқы адамдардың бастапқы кезеңдегі топтасу жүйесі

А) Рулық

В) Тайпалық

С) Қауымдастық

D) Көшпелілер

Е) Тобыр

Дұрыс жауап: E

Саттибекова Гульмира Куатбековна 2017-04-09

doc

Қазақстан мәдениеті

Қазақстан мәдениеті

Мурзахметова Гуля Аманегльдиновна 2017-04-14

docx

Қазақстанның үшінші жаңғыруы, ел болашағының зор мүмкіндігі

«Қазақстанның үшінші жаңғыруы, ел болашағының зор мүмкіндігі»

Рыскулбеков Газиз Талгарбаевич

Байзақ ауданы әкімдігі білім бөлімінің әдіскері

 

Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. 2015 жылғы 30 қараша

 ҚАЗАҚСТАН ЖАҢА ЖАҺАНДЫҚ НАҚТЫ АХУАЛДА: ӨСІМ, РЕФОРМАЛАР, ДАМУ

Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы

Қымбатты қазақстандықтар!

Құрметті Парламент депутаттары мен 

 Үкімет мүшелері!

Ханымдар мен мырзалар!

 Санаулы күндерден кейін біз азаттық туын желбіретіп, Тәуелсіз мемлекет атанғанымыздың 25 жылдығына аяқ басамыз.  Бұл – тәуелсіздікті нығайту жолындағы өлшеусіз еңбегіміздің ширек ғасырлық белесін қорытындылайтын мерейлі сәт. Тәуелсіздікті баянды ету оған қол жеткізуден де қиын. Мемлекеттігіміздің тұғырын мызғымастай нығайта түсу үшін бізге әлі талай өткелі күрделі, өкпегі көп бұралаң жолдардан өтуге тура келеді.

Заманның беталысын өздеріңіз көріп отырсыздар. Аса күрделі, қиын кезеңге аяқ бастық. Жаңа қатерлері мен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаһандық ахуал біздің көз алдымызда өзгеруде. Алпауыт елдердің текетіресі мен өзара санкциялар алмасу дүниені тұйыққа қарай бастауда. Біздің басты экспорттық өнімдеріміздің дүниежүзілік нарықтағы бағасы еселеп құлдырады. Бүгінгі ахуал – біздің жетістіктерімізді сынға салып, елдігімізді шыңдай түсетін уақыт тезі. Жауапты сәтте бірлігімізді сақтап, еліміздің игілігі үшін аянбай тер төгуіміз керек. Біріміз – бәріміз үшін, бәріміз – біріміз үшін деген қағиданы ұстанып, еңбек етуге тиіспіз. 

Сәт сайын құбылған аласапыран заманға сай амал болуы керек. Ең жақсы жоспар – уақыт талабына бейімделе алатын жоспар. Біз де заманның беталысына қарай межелерімізді белгілеп, жоспарларымызды жөндеп отырамыз. Біздің мақсатымыз – елі бақытты, жері гүлденген қасиетті Отанымыз Қазақстанды «Мәңгілік Ел» ету! Әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің  қатарына қосылып, бай да қуатты елдермен иық түйістіру. Біз бұл мақсатымызға міндетті  түрде жетеміз. Мен бүгін жаңа қатерлері мен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаңа жаһандық нақты ахуалда дамудың басты бағыттарын айқындайтын  Қазақстан халқына Жолдауымды жария етпекпін.

Газиз Рыскулбеков 2017-04-26

docx

Қазақстан тарихы 11 класс. ҰБТ дайындық

Қазақстан тарихы 11 класс. ҰБТ дайындық

Наурызбаев Ерболат 2017-05-01

ppt

Тас дәуіріндегі Қазақстан. ҰБТ. дәріс сабақ

Тас дәуіріндегі Қазақстан. ҰБТ. дәріс сабақ

Наурызбаев Ерболат 2017-05-01

docx

Қазақ тілінің қалыптасу тарихы

Білімділік: Қазақ  жерінде  ежелгі  сақ  дәуіріндегі  жазу – сызудан  бастап,  көне  түркі  әліпбиіне, орта  ғасырлардағы  түркі,  араб,  қыпшақ  тілдеріндегі  жазба  әдебиетке  талдау  жасай  отырып XIV – XVғғ.  қазақ  тілінің  түркі тілдерінің  қыпшақ  тобы,  қыпшақ–ноғай  тармағынан  бөлініп  шығуы  туралы  түсінігін  қалыптастыру,   Ресей  отаршылдығы  тұсындағы  тіл  мәселесін  жіктей  отырып,  Кеңестік  дәуірдегі  тіл  мәселесін  тәуелсіздік  жылдарындағы  тіл  мәселесімен  салыстыру  арқылы  оқушылардың  тарихи-танымдылығын  арттыру.

Дамытушылық: Тақырыпты  талдау, салыстыру, әсер  етуші  факторлар  мен күрделі проблемаларды  анықтау,  жіктеу, жинақтау арқылы  оқушы-лардың  жүйелі  ойлау  дағдыларын  қалыптастыру.

Тәрбиелік: Оқушыларды  туған  тілге  деген  құрмет  сезімі  арқылы  елжан-дылыққа,  Отан  сүйгіштікке  тәрбиелеу.

Қойжігіт Шолпан Нұржігітқызына 2017-05-04

doc

«Алаш и Алашординцы» (доклад)

«Алаш и Алашординцы»

Рая Санатовна Есенгалиева

Средняя школа №12 имени Ф.Досымовой

 учитель истории и географии

 

Ничего не меняется так часто, как прошлое

Французский философ Ж.Сартр

В первую очередь, это выражение в точности отражает наше отношение ко вчерашнему прошлому, т.е. к истории ХХ века. В начале века территория Казахстана была одной из колоний России, в конце же ХХ-го столетия Казахстан обретает независимость. История ХХ-го столетия насыщена трагическими событиями, тягот пережитого хватило бы на несколько веков. На этом мрачном фоне, круто замешанном на людской крови, слезах и страданиях независимость Казахстана – божье знамение, подарок судьбы народу, пережившему тяжкое иго колониализма и большевизма. Однако антиколониальное движение, которое возглавили небольшие кружки интеллигенции, стало величайшим стимулом национального развития, оно охватило все социальные группы казахского этноса. Необходимость национального возрождения связывалось с возрождением культуры и свободы вероисповедания. Ожесточилась борьба против произвола колониальных чиновников и ущемления в общественной жизни. Ростки этого движения связаны с новыми социальными отношениями, ростом городов как центров политической и культурной жизни, увеличением численности национальной интеллигенции и формированием самосознания народа. “В массе казахского населения политические партии находятся еще в зачаточном состоянии. Политические взгляды избирателей еще аморфны и не успели вылиться в определенную программу” – пишет в 1910г   А. Букейханов. Инертность, аполитичность казахского населения по его мнению результат тяжелой обрусительной политики, она же причина оппозиционности казахской народности к существующему самодержавному режиму. Не смотря на всю тяжесть колониальной ситуации, казахская интеллектуальная среда была верна идее национальной государственности. Преданность идеям “Алаш”, служило основным обьединяющим мотивом лучших сыновей казахского народа. Это и есть главная особенность национально освободительного движения казахского народа в начале ХХ-го века. С момента образования партия “Алаш” активно включилась в политическую борьбу. Ее основной задачей было освобождение казахского народа от колониального гнета и построение буржуазно-демократического государства. В создание программы партии “Алаш” принимали участие А. Байтурсынов, А. Букейханов, М. Дулатов, Е. Омаров, Е. Турмуханов, Р. Жундибаев, Г. Биримжанов. Проект программы состоял из 14 пунктов. В нем указывалось что Россия будет демократической Федеративной Республикой, высшими органами которой будет являться Учредительное собрание и Государственная дума с депутатами избранными на основе равного и тайного голосования. Руководство казахскими областями в составе Российской Федерации должна была осуществлять партия “Алаш”. Печатный орган партии “Алаш” – газета “Казах” с самого начала играла прогрессивную роль в казахском обществе. Лозунг газеты “Оян, қазақ!, автором которого является М. Дулатов. Газета призывала к политической активности, к освоению материального и духовного богатства народа. На страницах газеты резкой критике подвергались колониальная политика царизма и двойное угнетение казахского народа – социальное и национальное. За весь период существования газеты (с февраля 1913г до марта 1918г) всего издано 265 номеров. В партию входили лучшие представители казахской национальной интеллигенции. Правильность направления, которого придерживались А. Бокейханов,  А. Байтурсынов и другие алашординци, доказала сама жизнь. “Лидеры казахской интеллигенции были сторонниками эволюционного развития”. А. Бокейханов предполагал развитие политической жизни в двух направлениях: в национально – религиозном и в западническом. Одной из первых в Центральной Азии партией, поднимающей вопросы политического характера, была партия “Алаш”. Следует рассмотреть проект программы партии “Алаш”. В разделе “Форма государства” рассматривается вопрос о форме правления и устройства государства. Они предложили двухпалатную структуру высшего представительного органа – Учредительное собрание и Государственную Думу. Президент должен избираться обеими палатами. Выборы депутатов должны были быть всеобщими, равными, прямыми, при тайном голосовании. В разделе “Свобода на местах” говорится о создании национальной автономии. В этом разделе выдвигается идея подбора государственных служащих, которые работали бы честно в интересах людей. Эта идея никогда не теряет своей ценности и актуальности. В разделе “Основные права” провозглашается равенство людей независимо от религии, происхождения и пола. В историческом плане правы оказались деятели партии “Алаш”, идейно опередившие свое время. В статье 14 Конституции Республики Казахстан 1995 года сказано:

1.     «Все равны перед законом и судом

2.     Никто не может подвергаться какой-либо дискриминации по мотивам происхождения, социального, должностного и имущественного положения, пола, расы, национальности, языка, отношения к религии, убеждений, место жительства или по любым иным обстоятельствам…»

В разделе “Религиозное дело” говорится, что религия должна быть отделена от государства, всем существующим религиям равные права. Свобода религии. В разделе “Правосудие и суд” рассматриваются основные принципы судебной системы. Судопроизводство должно осуществляться на языке местного населения. В местности со смешанным населением судебное следствие и решение суда должны происходить на языках тех, кто составляет большинство данной местности. В наше время это реализуется в Независимом Казахстане. В разделе “Защита страны” предлагают молодым людям призывного возраста обучаться на месте проживания, там же служить. Воинские обязанности казахи будут выполнять в конной милиции. В разделе “Налог” налог должен устанавливаться демократично, на основе справедливости. В разделе “Рабочие” провозглашают, что рабочие будут находиться под защитой закона. В разделе “Наука, обучение знанию” говорится, что образование является достоянием всех. В “Земельном вопросе” – запрещалось продавать землю. И все богатства земли принадлежат государству. Изучая проект программы “Алаш” на основе исторических документов и других дополнительных современных материалов, можно сделать вывод, что ее лидеры старались самоотверженно защищать интересы родного народа, края, отстаивали права на существование и самостоятельное политическое развитие. Очень важно в процессе изучения исторического наследия “Алаш” познакомиться с личными биографическими качествами алашординцев. В 2016 году наша страна отметила 150 летие со дня рождения борца за свободу А. Бокейханова (1866-1937) в масштабе ЮНЕСКО. “Казахская демократическая интеллигенция, предлагая цивилизованное развитие общества, хорошо осозновало историческое значение своей деятельности” – А. Бокейханов. Летом 1917 года в своей статье он писал: “В переди у нас большие цели, за которые мы получим или благодарность, или проклятие будущего поколения.” Во время обучения в Омске 1886-1890 гг А. Бокейханов изучал историю, культуру, кочевое хозяйство и род деятельности своего народа, начал выражать свое критическое отношение к тяжелой жизни народа. В газете “Дала уалаяти” в 1889г он писал: “Степной народ любит свободу, не смотря на тяготы, народ занимается скотоводством. Другой жизни не искал и веками продолжал традицию скотоводства”. В рукописях об освободительном движении А. Бокейханов утверждает, что цель казахского народа в борьбе за независимость – создание отдельного государства. А. Бокейханов стоял у истоков партийного строительства в Казахстане. О значении этого события Президент страны Н. Назарбаев писал: “Сам факт создания национальной политической организации в нашей отечественной истории не до конца осознается, тем более что многие положения, в свое время выдвинутые руководителями партии Алаш сохраняет свое значение и по ныне. Это была не националистическая, а патриотическая организация, которая ставила своей целью постепенную трансформацию казахского общества и его адаптацию к современным реалиям”. На втором Общеказахском сьезде состоявшемся 5-13 декабря 1917 года была провозглашена Казахская Автономия. Одним из идеологов и руководителей Алаш Орды, издатель и редактор печатного органа партии “Алаш” – газеты казах является А. Байтурсынов (1873-1938) – поэт, ученый-тюрколог, переводчик, просветитель, общественный деятель, лингвист, основоположник казахской филологии. В 1998 году отмечалось 125-летие со дня его рождения. Произведения А. Байтурсынова были опубликованы в 1989 году издательством «Жазушы», Алма-Ата. Предложенная им реформа казахской письменности в 1924 году была принята официально. В 1937 году расстрелян а в 1988 году реабилитирован.

М. Дулатов (1885-1935) – журналист, писатель, публицист, поэт, просветитель, переводчик. Совместно с А. Байтурсыновым разработал принципы правового государства. Им был создан первый в истории народа фонд помощи голодающим. Политическое кредо Дулатова четко определилось, когда он в 1909 году выпустил свой первый поэтический сборник «Оян, казак!». Книжка была немедленно конфискована. Из-за своих публикаций он попадает под наблюдение полиции и в поле зрения царской охранки. Попав в чёрный список, он долго не может устроиться на работу в городе. А в 1911 году арестован в Семипалатинске и проводит год и восемь месяцев в заключении. Дулатов вернулся к издательской и педагогической деятельности и с 1922 по 1928 год жил в Оренбурге. 29 декабря 1928 года его арестовали органы НКВД по обвинению в казахском национализме. На допросе в 1929 г. в ответ на обвинение в «национализме», Миржакип пояснил: «Мы хотим, чтобы наше отечество принадлежало нам». 5 октября 1935 года Миржакип Дулатов скончался в Центральном лазарете Сосновецкого лагеря и был похоронен на вольном кладбище. Дулатов был посмертно реабилитирован в 1988 году. Он был признан пионером современной казахской литературы и одним из лидеров национально-освободительного движения. Перезахоронен в октябре 1992 г. в ауле Бидайык, Жангелдинского района Костанайской области.

Деятели «Алаша» и представители казахской управленческой элиты, научной и творческой интеллигенции заложили фундамент казахской государственности. Сегодня мы, сами того не подозревая, живем в том государстве, границы которого в начале 1920-х годов были примерно очерчены участниками Алаш Орды. Алашские лидеры приняли активное участие в процессе национально-территориального размежевания Средней Азии и воссоединения казахских земель. Представители алашской интеллигенции А. Букейханов, А. Байтурсынов, М. Дулатов, А. Беремжанов, М. Шокай, Ж. Акпаев, М. Тынышпаев, А. Ермеков, а также национал-коммунисты С. Ходжанов, Т. Рыскулов, С. Мендешев, С. Сейфуллин, С. Асфендияров, С. Садвокасов, Н. Нурмаков и другие прилагали все усилия для обеспечения целостности казахской территории.

Позже лидер Алаш Орды Алихан Букейханов проникновенно писал: «Я живу, дышу, существую внутренними делами своей родины, для меня судьба ее превыше всех благ… Я не могу спать спокойно, если не знаю, в каком положении она находится». Деятели движения «Алаш» боролись за обретение государственности казахов. «Наша цель – предоставить возможность самому народу решать свою судьбу. Только добившись автономии, народ возьмет судьбу в свои руки», – подчеркивал Жанша Досмухамедов.

«Основная цель, которой руководствовались при создании партии «Алаш», была судьба казахского народа, создание независимого государства наравне с другими развитыми высококультурными народами, обладающими богатством территории и государственностью», – отмечал Алимхан Ермеков.

Казахские интеллектуалы стремились поднять уровень развития народа в ряд с передовыми странами Азии, такими как Япония. Поэтому их впоследствии обвиняли в японском шпионаже, объявив «японскими агентами». Еще 23 октября 1904 года, будучи студентом Санкт-Петербургской военно-медицинской академии, Халел Досмухамедов писал своему земляку, уроженцу Гурьевского уезда, студенту Казанского ветеринарного института Губайдолле Бердиеву:

«…Когда подумаешь, что кроме тебя, десятки или даже сотни киргизов получают высшее образование, то приходишь к заключению, что и этот народ способен к труду, к прогрессу, что и он, может быть, когда-нибудь займет в мировом господстве одно из почетных мест, что и он может сделаться второй Японией…»

Алашские деятели подняли национальное самосознание народа на государственный уровень. Партия «Алаш» стала первой политической организацией казахов, разработавшей комплекс мер для решения проблем общества того времени. Основной идеей алашординцев было единство народа, и этот лозунг актуален и по сей день. В чрезвычайно экстремальных условиях того времени алашординцы проявляли исключительную гибкость, в то же время они были принципиальными политиками. Основными целями движения «Алаш» являлись создание системы государственного самоуправления, отстаивание права народа на национальное самоопределение, модернизация казахского общества с использованием передового мирового опыта.

Как известно, история не дала партии «Алаш», Алашской автономии и ее правительству Алаш Орде возможности осуществить свою программу создания и укрепления казахской государственности на основе единства всех слоев народа. Отвергая насилие, отрицая классовую природу государства, алашские деятели выступали против диктатуры одного класса в обществе. Вынужденные в сложившихся обстоятельствах победы советской власти признать ее, и приняв предложение большевиков о работе в государственном аппарате, бывшие деятели Алаш Орды стремились придать советской власти национальное содержание, приблизить к интересам коренного населения.

Деятели «Алаша» были высокообразованными людьми, истинными эрудитами, обладавшими глубокими познаниями в социально-гуманитарном и естественно-научном знании. Многие лидеры движения «Алаш» были не только правозащитниками, политическими и общественными дея­телями, но и крупными просветителями, публицистами, издателями газет и журналов, мыслителями, поэтами, педагогами, авторами научных исследований, книг и учебников. Алашординцы и близкие к ним по духу казахские интеллектуалы и творческие деятели не были ограничены в своих национальных рамках, как раз наоборот – все они были людьми глубоко просвещенными и многогранно талантливыми, открытыми, чуждыми любой замкнутости. Ведь многие из них окончили передовые учебные заведения России, а также ряд из них – и зарубежные учебные заведения (Германии, Польши, Турции и др.). Они были непревзойденными публицистами, организовали выпуск ярких газет и журналов – печатных органов правительства Алаш Орды. Дея­тели «Алаша» были феноменами, рождающимися раз в столетие. Каждый из них был маяком, светочем для народа.

«Зарю свободы увидят наши потомки», – мечтали алашские лидеры. Мустафа Шокай в 1938 году, веря в свою мечту, призывал родной народ к единству и независимости: «…Взойдет солнце освобождения и независимости, и мы, скромные борцы,.. будем на родной земле, среди родного народа». Сегодня, в условиях независимости, с особым смыслом воспринимаются гениальные слова Мус­тафы Шокая: «Национальная свобода есть следствие национального духа. А национальный дух растет и приносит свои плоды при наличии национальной свободы и независимости».

Мечты алашских лидеров сбылись. Идеи и идеалы, положения и принципы, выдвигавшиеся поколением казахской интеллигенции начала ХХ века, сохраняют свое значение и востребованы поныне. Успешно противостоять новым вызовам времени в условиях внутренних и внешних угроз, кризиса ценностей цивилизации, отстоять интересы нации – обязанность нынешних поколений. И хотя каждое время ставит новые задачи, но идеи «Алаша» продолжают жить и вновь напоминают о себе в период кардинальных изменений в стране. Это: равноправие, общественное согласие и мир, культурный прогресс нации, меритократия, государственный язык, привлечение не только элиты, но и широких масс к делам управления государством. В контексте своего времени они призывали к качественному обновлению нации, рывку к прогрессу. И сегодня востребованы такие же известные в истории честь и отвага поколения интеллигенции 20–30-х гг. прошлого века. Современное общество нуждается в новаторских идеях и мировоззренческих ориентирах, в лидерах, которые способны мыслить оригинально и действовать нестандартно.

Ныне, в условиях независимости, мы наблюдаем преемственную взаимосвязь между идеями первых казахских интеллектуалов прошлого века и современностью. Стратегия национального прорыва продолжается в инициативах, идеях и деятельности Первого Президента независимого Казахстана и затрагивает все сферы общественной жизни, внутренней и внешней политики государства. В одном из своих выступлений Президент Нурсултан Назарбаев, с начала 1990-х годов предложивший идею создания Цент­рально-азиатского союза, упомянул, что идею единства центрально­азиатских государств впервые выдвигал Мустафа Шокай. Идея предков о единстве тюркских народов воплощается сегодня в деятельности Совета тюрко­язычных государств, созданного в 2009 году.

Казахские интеллигенты всегда проявляли заботу о судьбе национального, родного языка, как не только культурном, но и политическом атрибуте нации. Вопрос развития государственного и других языков сегодня, как и век назад, является актуальным для суверенного Казахстана. А в то время Ахмет Байтурсынов подчеркивал, что в условиях нараставшего притока в Казахстан других народностей «перед нами во всем величии вырастает вопрос, вопрос о самостоятельном существовании киргизского (казахского – Ж. К.) народа. Для того чтобы сохранить свою самостоятельность, нам необходимо всеми силами и средствами стремиться к просвещению и общей культуре; для этого мы первым делом должны заняться развитием литературы на родном языке. Никогда не нужно забывать, что на самостоятельную жизнь вправе претендовать только тот народ, который говорит на своем языке и имеет свою литературу». А. Байтурсынов был обеспокоен тем, что «современная киргизская интеллигенция, получившая образование в русских школах и татарских медресе, уже начинает пренебрегать киргизским языком, разговаривать и переписываться между собой на русском и татарском языках. …Если этого мы не хотим, то необходимо разрешить этот вопрос в корне и отныне приступить к усовершенствованию киргизского языка и литературы». От этой идеи он никогда не отступал ни на шаг.

Казахские интеллектуалы рубежа ХIХ–ХХ вв. были полиязычны. Мустафа Шокай свободно владел наряду с русским еще и английским, французским, немецким, польским и турецким языками.

Алашская идея, рожденная в начале ХХ в., продолжает служить интересам независимого Казахстана. Пройдет время, придут новые поколения, но и в последующие десятилетия и столетия достойное наследие общественной мысли и духовного опыта алашской интеллигенции будет поддерживать казахстанский народ в потоке истории.

 

 

 

Использованная литература:

·        Ж. О. Артыкбаев «История Казахстана» 2006г

·        Н. А. Назарбаев В потоке истории. Алматы 1999г

·        Казахстанская правда «Алихан Бокейхан и его мечта» 2016г

·        Прикаспийская  коммуна «Мечтавший о свободе» 2016г

·        Документы эпохи. Проект программы «Алаш»

·        К. Нурпеисов. Алаш и Алаш-Орда. Алматы 1995г

 

 

 

 

 

Рая Есенгалиева 2017-05-06

png

ТМД елдеріндегі қазақтар

Оқушыларға ТМД мемлекетінде өмір сүріп жатқан қандастарымыз туралы мәлімет беру.

Сауле Аширова 2017-05-07

doc

Қазақстан Республикасының Ата заңы.

Қазақстан Республикасының Ата Заңы туралы мәлімет беру.

Сауле Аширова 2017-05-09

docx

Отан соғысының қаһарман батырлары

ҚМЖ 11 сынпқа арналған

Меруерт Айтбаева 2017-05-09

docx

Қазақстандағы ұлт-азаттық қозғалыстардың ерекшеліктері туралы

ҚМЖ 11-сыныпқа арналған

Меруерт Айтбаева 2017-05-09

docx

Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс туралы

Сырым Датұлы туралы жан жаөты мәлімет алады.

Меруерт Айтбаева 2017-05-09

docx

Кіші жүздегі Жоламан Тіленшіұлы бастаған қозғалыс

Жоламан Тіленшіұлы бастаған қозғалыс туралы таныс болады

Меруерт Айтбаева 2017-05-09

docx

Жәңгір хан тұсындағы Бөкей хандығы

Бөкей хандығы туралы таныс болады. Топтық жұмыста тапсырмалар орындайды

Меруерт Айтбаева 2017-05-09

docx

Тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай

Тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай 

Алибек Абилев 2017-05-11

pptx

Жапония

Қазақстан мен Жапония арасындағы өзара ынтымақтастықтың жаңа сатыға көтеріліп, байланыстардың орныға бастауына 1994 жылдың сәуірінде және 1999 жылдың желтоқсанында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың осы елге жасаған ресми сапарлары негіз қалағанын атап өткен жөн. Соңғы төрт-бес жыл бедерінде екі елдің өзара сауда-эко­номикалық қатынастары еселеп арта түскен.

Анаргул Шукетаева 2017-05-12

DOC

Бірінші дүниежүзілік соғыстың қарсаңындағы әлем көрінісі

? Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы әлем көрінісі, еуропа мемлекеттерінің саяси  құрылысы, ұлы державалардың экспанциясы,еуропалық  мемлекеттердің үстемдігінің түп негізі, өркениеттер үндестігі тақырыптарында айта отырып, белсенділігі жоғары білімді азамат тәрбиелеу. 

Анаргул Шукетаева 2017-05-12

DOC

Ежелгі тас дәуірі

? Жер бетіндегі алғашқы адамдардың пайда болуы мен дамуына тоқтала отырып, Қазақстан жеріндегі ежелгі тас дәуірі кезеңдерінің ерекшеліктерін көрсету.

Анаргул Шукетаева 2017-05-12

docx

Еңсесі биік елтаңбам

Сабақтың   тақырыбы: Еңсесі биік елтаңбам

Мақсаты: Оқушыларға еліміздің Елтаңбасындағы белгілердің мәні мен мағынасын түсіндіру. Отанды сүюге, қазақ елінің рәміздерін қастерлеуге баулу, туған жерге деген сүйіспеншілігін арттыру.

Әдісі: Сұрақ-жауап

Көрнекіліктері: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері, рәміздер авторларының портреттері, төл құжаттар, мектеп мөрі, кеудеге тағатын белгі, оқушылардың сурет көрмесі.

Сагынтаева Гулсара Калканбаевна 2017-05-13

docx

Капитал нарығы

жоспар

Айымхан Каракулова 2017-05-13

doc

Әуе тарланы- Бақтыораз Бейсекбаев

Тақырыбы: Әуе тарланы- Бақтыораз  Бейсекбаев
Мақсаты: Еліміздің бостандығы мен тәуелсіздігі үшін күрескен қазақтың тұңғыш
әуе тарланы атанған- Бақтыораз Бейсекбаев өмірі мен ерлікке толы істері туралы түсінік беру. Оқушыларды адамгершілікке, Отанын сүюге, қорғауға баулу, Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру, өз елінің өткенін, тарихи мұрасы мақтан тұтуға және ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: баяндау, сұрақ – жауап
Көрнекілігі: слайд, кітаптар, суреттері, бүктемелер
Барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару.Өткен сабақты пысықтау.
Сабақтың жоспары:
  Бақтыораз Бейсекбаевтың  өмірі
Жаңа сабақты түсіндіру:
1941 жылдың 26 маусымында Смоленск маңындағы Боровское аэродромынан 42-ші алыстан бомбалаушы әуе дивизиясының 207-ші полкінің алғашқы күнгі қиян-кескі ұрыстан аман қалған ұшақтарының бәрі қайтадан аспанға көтеріледі. Бұл ұшудың барысында Минскіден батысқа қарай 40 шақырым жердегі Радошковичи поселкесінің аймағында немістің танк колоннасын аяусыз бомбалау жүктеледі. Көктегі гүріл мен жердегі дүрілден қүлақ тұнған шақта екі топқа бөлінген ұшақтарды капитан Александр Спридонович Маслов пен Николай Францевич Гастелло командир болған экипаждары бастады. Жаудың танк колонналарына шүйілген ұшақтар тобының алдыңғы қатарында Масловтың экипажы бар еді. Жерде қоңыздай жорғалаған құрыш сауытты танкілерге олар ойдағыдай ойран салып қайта бергенде жау жақтан атылған оқ алдыңғы екі экипажды отқа орады. Штурвалына зақым келді ме, Гастеллоның ұшағы әлдеқайда алысқа құлаған. Әйтеуір бір өлім барын тез ұққан Масловтың экипажы ұшақты танкілер колоннасына бұрған. Ішінде атқыш Бақтыораз бар экипаж түгелдей опат болды.
Бұл оқиғаны көрген басқа ұшақтардағы экипаж мүшелері танктердің үстіне түсіп өртенген экипаж Гастеллоныкі шығар деп топшылаған. Аға лейтенант Воробьев пен лейтенант Рыбастың сырттай болжауымен Масловтың экипажы елеусіз қалған да, Гастеллоның даңқы дүние жүзіне тарап кетті. Арада он жыл өтеді. Ұлы Отан соғысының алғашқы күндері қаһармандықпен қаза болған ерлерге жаңа ескерткіш орнатуды ойлаған Беларусь мемлекеттік әскери мұражайының директоры 1951 жылы 12 мамырда Шучкий Молодечненский облыстық атқару комитеті төрағасының атына "құпия" деген белгімен хат жазып, Родошковичи поселкесінің маңына құлаған Гастелло басқарған ұшақ экипажының мүшелерін орталық зиратқа әкеліп қайта жерлеу жөнінде ұсыныс жасайды.
Мектеп оқушылары, әскери адамдар, зиялы қауым қатысқан осынау жиынның көзінше Гастеллоның қабірі қазылады. Қабір ішінен Гастеллоның емес, Масловтың мәйіті шыққанда таң қалмаған адам болмайды. Жанған мәйіт бойынан көзәйнек, пәтердің кілті, Масловқа тиесілі тағы басқа заттар табылады. Қабір ішінен бір медальон көзге түседі. Ол аздай Маслов экипажының атқыш-радисі, аға сержант Г.И.Реутовтың құжаттары салынған жеке футляр да бұзылмай сақталған екен. Іштерінде басшы қызметкерлер де бар естерінен тана жаздаған жұрт бұл шындықты айтып, ресми орындарға қатынас қағаз жаза бастайды. Бірақ олар Жоғарғы Кеңестің Жарлығын бұзуға болмайтынын ескермесе керек. СОКП Орталық Комитеті мен КСРО Қорғаныс министрлігіндегілер бұл шындықты білсе де, Кеңес өкіметінің тастай қатқан идеологиясына зақым келмеу үшін "жабулы қазанды жабулы" күйінде қалдырған. Дегенмен, пластмасса футлярдағы құжатта көрсетілген И.Реутовтың 1918 жылы Чкалов облысындағы Кулагино деревнясында туғаны, 42-ші әуе дивизиясының 207-ші полкінің атқыш-радисі қызметінде болғаны және Кеңес Армиясының есепке тіркеу мәліметі бойынша "1941 жылғы 26 маусымда хабар-ошарсыз кеткені" толық анықталған еді. Осы дерек басқа да ақиқаттың бетін ашты: бұл экипажда онымен бірге капитан Маслов, лейтенант Балашов және кіші сержант Бейсекбаев Бахтурас бір сапта болып, 1941 жылы 26 маусымда ДБ-ЗФ бомбалаушы ұшағымен әскери тапсырманы орындаудан полкқа қайта оралмаған. Бұл ақиқатты мойындату үшін талай адамдар тер төкті. Масловтың жесірі Софья Евграфоновнаға күтпеген жерден мынадай хат келді: "1941 жылы 26 маусымда ерлікпен қаза тапқан экипаж қалдығы табылды. Олардың арасында Александр Спридонович Маслов та бар. Ержүрек экипаж қалдықтары Радошковичи орталығына ауыстырылып, көмілді".
Елеусіз қалған ерінің намысы үшін С.Е.Маслова ашық айқасқа шығады. Бұл күреске 30 жыл өмірін арнаған прокуротура тергеушісі Василий Харитонов дүниеден өтерінде Жуковский атындағы әскери академияны тәмамдаған ұлы Эдуардқа осы істі аяғына дейін жеткізуді аманат етіп тапсырады. Ол 1991 жылы Коломна қалалық кеңесінің депутаты, КСРО халық депутаты, Қауіпсіздік жөніндегі комитеттің төрағасы Владимир Яковлевич Стадникке көмекші болып тағайындалады. Бұл кезде де С.Е.Маслова да, өз әкесі В.Харитонов та шындықтың түбіне жете алмай, дүниеден арманда кеткен еді. Бірақ Эдуард Харитонов Маслов экипажының мүшелері туралы туған жерлерінен дерек жинады. Әскери әуе атқышы Бахтурас Бейсекбаевтың (Ресейдегі құжатта солай делінген) ұлты қазақ, туған жері Алматы облысы, Ӏле ауданы екені ескеріліп, Қазақстан Президентіне де арнайы хат жолдайды.
Ерлік жасалған күннен 55 жыл өткеннен кейін Ресей Федерациясы Президентінің пәрменімен Маслов экипажының мүшелеріне Ресейдің батыры атағы берілді. Белгілі қаламгер, Қазақстан парламенті Мәжілісінің депутаты Арғынбай Бекбосын Парламентте болған кездесуде бұл жайды Нұрсұлтан Назарбаевқа құлаққағыс етеді. Ӏле-шала "Егемен Қазақстан" газетіне оның "Ресей батыры - Бақтурас Бесекбаев" деген тақырыппен жарияланған шағын мақаласы талай адамға ой салды. Бұл - балалық шағы соғыс жылдарына дөп келген, Гастелло атын жаттап өскен Арғынбай үшін де асқан жаңалық еді. Қазақстанның Ресейдегі төтенше және өкілетті елшісі Тайыр Мансұровтың белгісіз батыр туралы тиісті орындармен хабарласып, аты-жөнін, туған жерін анықтауға атсалысқанын айта кету керек. Қазақстан халқы Ассамблеясының хатшылығы, Республикалық Ардагерлер кеңесі бұл жауынгерге "Халық қаһарманы" атағын беруге ұсыныс жасайды. Көп ұзамай беймәлім батырдың бұрмаланған есімі Бақтыораз Бейсекбаев екені анықталды. Осы ақиқат негізінде Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 1998 жылы 6 мамырдағы Жарлығымен Бақтыораз Бейсекбаевқа "Халық қаһарманы" атағы берілді. Екі елге ортақ қаһарманның туған жерін анықтап, туыстарын табу жөнінде "Атамұра" корпорациясы арнаулы экспедиция ұйымдастырды.
О баста батыр Ӏле ауданында туған деп, жаңсақ көрсетілген ғой. Шындығында, ол ашаршылық кезінде "Ӏле көпірі" деп аталатын жердегі жетімханада болғаны рас. Бірақ өзінің шын туып өскен жері - Алматы облысы, Балқаш ауданының қазіргі "Жиделі" деп аталатын ауылда. Туыстары да қазір сол маңайда тұрады.
Жарты ғасыр өткеннен кейін аты-жөні анықталған, ерлігі айқындалған ағамызға ас беріліп, республикалық ақындар айтысы өткізілді, Астанада көше аты берілді. Журналист Мейрамбек Төлепберген батыр өмірін жан-жақты зерттеп, шағын кітап жазды. Балқаш ауданының Әмір Құлмаханов бастаған еңбеккерлері Бақтыоразға Бақанастан үлкен ескерткіш орнатып, орта мектепке атын берді.

Қорытындылау.
Ел басына күн туған шақта сұрапыл соғысқа араласып, бейбіт заманда еліне талмай еңбек еткен «Халық Қаһарманы» Хиуаз Доспанова 2008 жылдың мамыр айының 20 - сы күні өмірден өтті. Ұлы Отан соғысының кез келген қаһарманының ерлігі мен бейнесі тарих беттерінде мәңгі сақталып, ұрпақ алдында қашан биік тұратынына сенім білдіруге болады. Қаладағы өзі үздік бітірген № 1 мектеп оқушылары да батыр апамыз оқыған мектепті мақтан тұтады. Батырлардың қаһармандық істері ешқашан ұмытылмайды, мәңгі есте сақталады.


Есмаганбетов Мейрамбек Саркытулы 2017-05-13

doc

Бауыржан Момышұлы – қазақ әскери әдебиетінің негізін қалаушы

Бауыржан Момышұлы – қазақ әскери әдебиетінің негізін  қалаушы

Сабақ мақсаты: а)Бауыржан Момышұлы өмірімен, ерлік жолдарымен, кітаптарымен, естеліктерімен таныстыра отырып, елін, жерін құрметтеу, ұлтжандылыққа тәрбиелеу;

ә)көркем прозаға деген қызығушылыққа, халықтық салт-дәстүрін түсіне білуге тәрбиелеу;

б)оқушылардың білімін бақылау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру;

Сабақтың көрнекілігі: кітаптар, суреттер

Пәнаралық байланыс: тарих, қазақ тілі,өмірмен байланыстыру.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен амандасу,түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына көңіл бөлу.  Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ. Мұғалім сөзі.

1. ӨМІРБАЯНЫ. Бауыржан Момышұлы 1910 жылы 24-желтоқсанда Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы Көлбастау мекенінде дүниеге келді. Баруыржан Момышұлы – Екінші дүние жүзілік соғыстың даңқты жауынгері, халық қаһарманы, қазақтың көрнекті жазушысы.Бауыржан 7 жылдық пектепті бітіргеннен кейін біраз уақыт мұғалім болған. Сонда жүргенде кезекті әскери міндетін өтеуге шақырылып, онда бір жарым жыл жүріп, запастағы командир атағын алады.Туған ауылына оралған соң, ол біраз жыл қаржы мекемесінде қызмет істейді. Содан қайтадан Қызыл Армия қатарына шақырылы, түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота командирі болады. 1941 жылы ІІ дүниежүзілік соғыс басталысымен Бауыржан даңқты генерал – майор И.В. Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316 атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанды, батальон, полк командирі қызметтерін атқарды. Соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарады. Соғыс кезіндегі жеке басының қаһармандық ерлігімен ерекше көзге түседі. Бауыржанның осындай ерлігі жөнінде белгілі орыс жазушысы А. Бек  «Волокаламское шоссе» повесін жазды. Соғыстан кейін Бауыржан Совет Армиясы Бас штабының Жоғары әскери академиясында сабақ береді. 1956 жылы полковник атағымен отставкаға шыққан Бауыржан біржола шығармашылық жұмысымен айналысады. Ол қазақ және орыс тілдерінде бірдей жазып, өз өмірінде көрген білгендерін арқау етеді. Бауыржан бірнеше орден, медальдармен наградталады. Кеңестер Одағының батыры атағын алады. Алайда бұл атақ Отан соғысы біткеннен кейін жарты ғасырдай уақыт өткенде барып берілген болатын. Ел тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасы тұңғыш Президенті Нұрсұлтан  Назарбаевтың жарлығымен оған «Халық қаһарманы» деген атақ берілді.

2.ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ. Бауыржан Момышұлы–көрнекті жазушы, шығармаларын қазақ және орыс тілінде жазған. Алғашқы кітабы «Офицер күнделігі» деген атпен жарық көрді. Одан кейін «Бір түннің тарихы», «Біздің семья», «Москва түбіндегі шайқас», «Майдан», «Генерал Панфилов», «Куба әскерлері», «Адам қайраты» тағы басқада әңгімелері мен повестер жинақтары шықты. Бауыржан әңгіме, повестермен қатар өлең толғаулар да жазған. Бауыржанның бойындағы ақындық қуаттық бүршігі ерте белгі бергендігін мектептегі ұстазы Тәңірберген Отарбаев байқаған. Шәкірттеріне шығарма жаздырып қабілеттерін байқау үстінде бала Бауыржанға «сенен ақындықты иісі шығады» деп айтқан екені аяулы ұстазы.

3.Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары.1941 жылы Қазақ әскери комиссариатының нұсқаушысы қызметін атқарады. Ұлы Отан соғысына 1941 жылдың қыркүйегінен бастап қатысты. 316 атқыштар дивизиясының жасақталуына белсене атсалысып, сол дивизия құрамында майданға аттанады.

1941 жылдың 26 қарашасында маршал Рокоссовский полк командирі етіп тағайындайды.

1941-1945 жылдары Панфилов атындағы 8-гвардиялық дивизияның батальон, полк командирі, соғыстың соңғы жылдары аталған дивизияның командирі болады.

1942 жылдың 6 маусымында “Қызыл Жұлдыз” орденімен марапатталады.

1944 жылы денсаулығына байланысты Алматы госпиталіне жіберіледі.

1945 жылдың 16 қаңтарында Алматыға келген Бауыржанды ғалымдар соғыс туралы әңгіме-лекция өткізуге шақыртып, кездесу ұйымдастырады. Осы лекцияның стенограммасы кейінрек “Соғыс психология” деген атпен кітап болып басылды. Алғашында тек орыс тілінде жарық көрген бұл еңбек, 2010 жылы Бауыржан Момышұлының 100 жылдығына орай қазақ тілінде де жарық көрді.Соғыс кезінде жеке басының қаһармандық ерлігімен және ұрыс жүргізудегі әскери шеберлігімен ерекше көзге түседі. Бірнеше рет жау қоршауынан жауынгерлерін аман-есен алып шығады. Мәскеу түбіндегі шайқастағы ерлігі сол кездің өзінде Одақ көлеміне аңыз болып жайылады. Осының негізінде орыстың белгілі жазушысы А.Бек«Волоколамское шоссе» (қазақшасы «Арпалыс») повесін жазды. Бұл шығарма кейін бірнеше тілге аударылады.

4.Москва үшін шайқас. Москва түбіндегі шайқас Бауыржан Момышұлының өміріндегі ерекше кезең болды. Жас сардар, 1073 атқыштар полкінің батальон командирі, аға лейтенант Бауыржан Момышұлы сарбаздармен қақаған қыста Мәскеу түбінің омбы қарына малтыға жүріп, бес рет қоршауды жарып шығып, жалпы саны 27 рет қол бастап ұрысқа кіріп, соғыс тарихында болмаған тактикалық маневрлер жасап, әскери өнерге жаңалық енгізген. Командир Момышұлы жетік стратег, асқан тактик, психолог еді.1941 жылдың 16-18 қараша күндері аралығында Вермахтың Мәскеуге екінші дүркін шабуылы кезінде Б.Момышұлы басқарған батальон өз дивизиясынан қашықта Матронино селосының маңында Волоколам тас жолыда аса ерлікпен соғысты. Комбаттың дарынды басшылығының арқасында неміс әскері бұл маңда 3 күнге іркіліп қалды. Бұл ерлігінен соң жас комбат өз сарбаздарын қоршаудан соғысқа қабілетті жағдайда алып шықты.Алайда аласапыран шақта қысылтаяң жағдайға ұшыраған кейбір полктердің батальон, роталарымен байланысы үзіліп, жауынгерлердің қай жерде, қандай халде екенін білу қиынға соғады. Сондай жағдайға ұшырағандардың бірі – Бауыржан басқарған бірінші батальон еді. Баукең енді шегінудің нақты жоспарын жасайды. Батальонның алдында жүретін он бес адамнан құрылған (алдыңғы жақты барлайтын) барлаушы қойып, взвод-взводпен бөлек-бөлек болып, бірінің ізімен бірін жүргізе жылжуды ұйғарады. Батальон алдындағы барлаушыларды аға лейтенант Рахимов пен саяси жетекші Мұхаметқұл Сләмқұлов басқарады.Күндіз жау көзіне түспеу үшін жауынгерлеріне түнделетіп жүруді бұйырады. Күндіз қалың тоғайда тыныстап, түнде барлаушылар арқылы белгіленген бағытпен сақтана жүріп отырған жауынгерлер табандылық пен төзімділік көрсетіп, қалың қарағайлы тоғай ішінің қалың қарын омбылай жүре отырып, екі күннен кейін Новлянск пен Ивановск деревняларының аралығынан шығады. Барлаушылардың айтуынша, осы Ивановск деревнясында панфиловшылардың 1075-полкінің бірінші батальоны тұрады екен. Бұлар әлі шайқасқа қатыспағандықтан тың тұрады.Әдісқой, тәжірибелі комдив И.В. Панфилов бұл полкті уақытша әдейі резервте ұстап тұр екен. «Б.Момышұлы басқарған батальон түгелдей жау қолынан қаза тауып, жойылып кетті» деген лақапты естіген олар түгелдей аман оралған жауынгерлерді зор қуанышпен қарсы алды. Бауыржан бастаған батальон жауынгерлерін көргендеИ.В.Панфилов қуанғаннан көзіне жас алады. Иван Васильевич көптен көрмеген бауырын кездестіргендей Бауыржанды қаусыра құшақтай алып, бетінен сүйіп: «Жарайсың, сұңқарым!» деп арқасынан қағады.19 гвардиялық атқыштар полкінің командирі ретінде 1941 жылдың 26-30 қараша күндері гвардия капитан Момышұлы Мәскеу облысының Соколово деревнясының маңында неміс әскерінің шабуылын 4 тәулік бойы қайтарып, сәтті ұрыс жүргізді. 1941 жылдың 5 желтоқсанында омыртқаға оқ тиіп, жарақат алды. Әзілхан Нұршайықовтың “Ақиқат пен Аңыз” кітабында Бауыржан өзін санбатқа жеткізгенде дәрігерлер дереу госпитальға апару керек деп шешкендігін, бірақ ол тапаншамен дәрігерді қорқытып, оқты сол жерде шығаруды бұйырғанын айтады. Оқты алып, жараны таңғаннан кейін капитан Бауыржан Момышұлы ұрыс алаңына қайта оралады.Кеңес әскерлерінің 1942 жылғы қаңтар-ақпан айларындағы ұрыстарында 8-гвардиялық дивизияның Бауыржан Момышұлы басқарған полк жауынгерлері ерекше көзге түсті. Дивизия екі ай ішінде батысқа қарай 500-600 шақырым алға басып, фашистердің мыңдаған солдаты мен офицерлерін саптан шығарады, жаудың көптеген техникасын жойып жіберді.1944 жылы Комдив болып жүрген кезінде Дубровка деревнясының маңында болған ұрыс кезінде тағы қатты жараланады. Өз айтуынша құйымшақпен жерден шығып тұрған темірге құлаған екен. Біраз уақыт атқа отыра алмай және шалқасынан жата алмай жүрді, бірақ госпитальге бармады.Сол уақыттан 1944 жылдың наурызына дейін госпитальде жатады. Сол жылы Бас Штабытың Әскери Академиясының жанындағы офицерлердің біліктілігін арттыру курстарын бітіріп шығады.1945 жылдың 21 қаңтарынан бастап гвардия полковник Бауыржан Момышұлы Екінші Прибалтика майданының, 6 гвардиялық армиясының, 2 гвардия атқыштар полкінің 9 гвардия атқыштар дивизиясын басқарды. 1945 жылдың ақпан-наурыз айларында Бауыржан Момышұлы басқарған дивизия Приекуле станциясының солтүстік-батыс жағында орналасқан неміс әскерінің үш бекінісін бұзып өтеді. Дивизия шабуылының нәтижесінде 15 елді мекен босатылды, ал жау әскеріне үлкен зиян тиген болатын.Бауыржан Момышұлының қатардағы жауынгерлер жайлы айтқан нақылға бергісіз сөздері халқымыздың есінде. Даңқты қолбасшы солдаттың мінез-құлқын, парасатын, елі үшін шыбын жанын қиятын ерлігін ерекше бағалай білген. Соның арқасында оларды ерлік жеңістерге бастап, жігерлендіріп отырған.Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында адуынды да қатал әскери басшы болып қана қойған жоқ, сонымен қатар қарамағындағы жауынгерлер мен офицерлердің ақылгөй жетекшісі, зерделі де білгір, байыпты да мейірман тәрбиешісі де бола білді.Гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының 1990 жылдың 12 желтоқсанында туғанына 80 жыл толуына орай Кеңес Одағының Батыры деген жоғары атақ берілді. Б.Момышұлының «Әділет қашанда жеңеді, ол кешіксе де келмей қоймайды» деген сөзі шындыққа айналып, ел тілегі орындалды.

5.Отбасы.

Бибіжамал Мұқанқызы Момышкеліні — Бауыржаннан екі жас кіші, ақсары, сұлу кісі. Бибіжамал Мұқанқызынан тұңғыш баласы Бақытжан Момышұлы дүниеге келді.

Строева Вера Павловна — өнер саласына еңбек сіңірген кісі. Ерінің әдебиетке келуіне себепші болды.

Коркина Клавдия Григорьевна — опера театрының әртісі, сыған қызы. Бұл кісіден Елена Бауыржанқызы дүниеге келді (16.09.1947 жылғы)

Бахытжамал Калибековна — шет тілдер институтының аспиранты, 13 жыл бірге болды.

Бақытжан Момышұлы – Бауыржан Момышұлының ұлы.

Зейнеп Ахметова Бауыржанкеліні — келіні, Бақытжан Момышұлының жұбайы, жазушы, қазақы дәстүрлерді насихаттаушы. Қайынатасы туралы мемуар кітаптар мен мақалалар жазады.

6.Шығармалары:Ұшқан ұя (1974 жыл), Москва үшін шайқас, Жауынгердің тұлғасы, Майдан, Майдандағы кездесулер, Генерал Панфилов, Төлеген Тоқтаров, Куба әсерлері, Адам қайраты (1981 жыл), Елбасына күн туса.

7.Бауыржан Момышұлының қанатты сөздері.

1.Опасызда Отан жоқ,

Отанда опасызға орын жоқ.

2.Тәртіпке бас иген құл болмайды!

3.Отаның үшін отқа түс күймейсің.

4.Ептілік пен ерлік-

Ерге тән қасиет.

5.Тәрбиелі-тәртіптің құлы,

Тәртіпті – елдің құлы.

Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

ІІІ. Жаңа сабақты бекіту: «Топтастыру стратегиясы» арқылы сабақты бекіту.

 

Блок-схема: альтернативный процесс: Бауыржан Момышұлы

 

 

 

 


ІҮ. Қорытынды бөлім:  «Микрофон» әдісі.

Сұрақтар қою арқылы сабақты қорытындылау.

Ү. Үйге тапсырма. Б. Момышұлы туралы ақпарат жинақтау.

 

 


Есмаганбетов Мейрамбек Саркытулы 2017-05-13

docx

Қазақстандағы тың және тыңайған жерлерді игеру

Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игерудің мәнін  толық меңгерген, тарих тағылымынан сабақ алып, өз болашағына батыл қадам жасайтын, халқымыздың біртуар перзенттеріне құрметпен  қарайтын, елін, туған жерін сүйетін саналы ұрпақ тәрбиелеу.

Кенжегул Іданова 2017-05-16